HAVELSAN ne iş yapar? Faaliyet alanları örneklerle

HAVELSAN ne iş yapar sorusunu en yalın biçimde şöyle yanıtlamak mümkün: Uçağı, gemiyi, tankı üretmez; onları yöneten, birbirine bağlayan ve kullanacak kişiyi eğiten yazılımı ve sistemi üretir. Şirketin işleri beş ana alanda toplanıyor. Her birini, gündelik hayattan ya da sahadan birer örnekle anlatmak işin ne olduğunu daha iyi gösteriyor.

1. Komuta kontrol ve savaş yönetimi

Bir savaş gemisi düşünün. Radarı havadaki hedefleri, sonarı su altını, elektronik destek sistemi yayınları izliyor. Üzerinde top, füze ve torpido var. Bunların her biri ayrı bir cihaz ve çoğu farklı üreticilerden geliyor. Geminin harekât merkezindeki personelin bütün bu bilgiyi tek ekranda görmesi, tehdidi sıralaması ve uygun silahı seçmesi gerekiyor.

Bu işi yapan yazılıma savaş yönetim sistemi deniyor. HAVELSAN‘ın ADVENT adlı sistemi Türk Deniz Kuvvetleri’nin gemilerinde bu görevi üstleniyor. Aynı mantığın hava kuvvetleri karşılığı Hava Kuvvetleri Bilgi Sistemi; farklı kuvvetlerin ortak çalışmasını sağlayan karşılığı ise DOOB.

2. Simülasyon ve eğitim

Bir savaş uçağını ya da helikopteri bir saat uçurmanın maliyeti çok yüksek; motor arızası ya da kötü hava gibi acil durumları gerçek uçuşta denemek ise tehlikeli. Simülatörler bu yüzden var. Pilot, gerçeğiyle aynı kokpitte oturuyor, hareket eden bir platform üzerinde, dışarıyı gösteren geniş ekranların önünde eğitim alıyor.

HAVELSAN bu alanda 40 yılı aşkın deneyime sahip ve bugüne kadar 400’ün üzerinde simülatör teslim ettiğini açıklıyor. KAAN, HÜRJET, ATAK ve GÖKBEY simülatörleri güncel örnekler. Şirket, Ankara’da 2027’de tamamlanması planlanan büyük bir simülatör üretim tesisi de kuruyor.

3. Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bu başlık, şirketin askerî olmayan işlerinin büyük bölümünü kapsıyor. Bir kurumun bordrosunu, satın almasını, stokunu ve bütçesini tek sistemde yöneten yazılım KOVAN bunun örneği. TUSAŞ, 16 bin çalışanının insan kaynakları süreçlerini bu yazılıma taşıdı.

Veri tabanı platformu ODAK, video analitik sistemi EYEMINER ve yapay zekâ platformu MAIN de bu grubun ürünleri. Seçim bilişim sistemi ve tapu kadastro bilgi sistemi gibi büyük kamu projeleri de şirketin bu alandaki geçmişinin parçası.

4. Siber güvenlik

Yazılım geliştiren bir şirketin, o yazılımı ve çalıştığı ağı koruması da gerekiyor. HAVELSAN bu alanda hem ürün hem hizmet sunuyor. Web uygulamalarına yönelik saldırıları engelleyen KALKAN, sistem kayıtlarını toplayıp ilişkilendiren GÖZCÜ ve hassas verinin dışarı sızmasını önleyen BARİYER, bilinen ürünleri.

Hizmet tarafında ise kurumların ağlarını yedi gün yirmi dört saat izleyen güvenlik operasyon merkezi, sızma testleri ve eğitimler yer alıyor.

5. İnsansız ve otonom sistemler

Şirketin en yeni ve en çok haber olan alanı bu. Karada BARKAN ve KAPGAN, havada BAHA, denizde SANCAR ve ÇAKA geliştirildi. Burada da asıl uzmanlık yazılımda: Araçların kendi başına yol bulması, engelden kaçınması ve birbirleriyle haberleşerek ortak görev yapması.

HAVELSAN bu yaklaşıma “dijital birlik” adını veriyor. Farklı ortamlardaki insansız araçlar tek merkezden, tek bir yazılım altyapısıyla yönetiliyor.

Bunlara ek işler

Beş ana alanın dışında kalan ama düzenli olarak yapılan işler de var:

• Sınır ve kıyı güvenliği: Radar, kamera ve yazılımı birleştiren gözetleme sistemleri. Romanya’nın deniz sınırı gözetleme sisteminin yenilenmesi bu kapsamda alınan bir iş.
• Kritik tesis güvenliği: Enerji, ulaşım ve su tesislerinin korunmasına yönelik entegre çözümler.
• Test ve eğitim sahaları: Konya’daki elektronik harp test ve eğitim sahası gibi altyapılar.
• Platform entegrasyonu: Millî Denizaltı projesinde silah ve sensörlerin savaş sistemine bağlanması gibi görevler.

Müşterileri kimler?

İlk sırada Türk Silahlı Kuvvetleri ve güvenlik kurumları geliyor. Ardından bakanlıklar, kamu kurumları ve kamu şirketleri var. Yurt dışında ise silahlı kuvvetler, sahil güvenlik teşkilatları ve sınır birimleri başlıca alıcılar. Şirketin açıklamasına göre ürünleri 28 ülkede kullanılıyor; gelirinin yaklaşık üçte biri ihracattan geliyor.

Bir günde HAVELSAN’da ne yapılıyor?

Şirkette çalışanların büyük çoğunluğu mühendis ve işin büyük kısmı ekran başında geçiyor: Kod yazmak, yazılan kodu test etmek, sistem tasarımı yapmak, müşteriyle gereksinimleri netleştirmek. Bunun yanında gemide, hangar ya da atış alanında yapılan entegrasyon ve kabul testleri var. Yazılımın masada çalışması yetmiyor; gerçek platformda, gerçek koşullarda doğrulanması gerekiyor.

Neden yazılım?

Modern bir silah sisteminin değerinin giderek büyüyen bölümü yazılımdan geliyor. Aynı radarı ya da aynı gövdeyi daha yetenekli kılan çoğu zaman yeni bir donanım değil, yeni bir yazılım sürümü. Kaynak koduna sahip olan ülke, sistemi kendi ihtiyacına göre güncelleyebiliyor ve kendi silahını ona bağlayabiliyor. HAVELSAN’ın yaptığı işin özü bu bağımsızlığı sağlamak.

Kısaca

HAVELSAN; komuta kontrol, simülasyon, bilişim, siber güvenlik ve insansız sistemler alanlarında yazılım ağırlıklı ürün ve hizmet geliştiriyor. Hem askerî hem sivil müşterilere çalışıyor ve ürettiğinin önemli bir bölümünü ihraç ediyor.