HAVELSAN DOOB nedir? Müşterek komuta kontrol bilgi sistemi

HAVELSAN DOOB, kara, deniz ve hava unsurlarının aynı harekât resmine bakarak birlikte çalışmasını sağlayan müşterek komuta kontrol bilgi sistemi. Şirketin yurt içinde HARBİYE adıyla andığı çözümün yurt dışı pazarındaki ismi; DOOB, İngilizce “Defence Out-Of-Box” ifadesinin kısaltması. Adından da anlaşılacağı gibi, kutudan çıktığı gibi kurulup kullanılabilecek, hazır bir komuta kontrol paketi olarak tasarlandı.

Komuta kontrol bilgi sistemi ne işe yarar?

Bir karargâhı düşünün. Komutanın karar verebilmesi için kendi birliklerinin nerede olduğunu, karşı tarafın ne yaptığını, ikmal durumunu, hava raporunu ve verilen emirlerin ne aşamada olduğunu bilmesi gerekir. Eskiden bu bilgiler haritalara elle işlenir, telsizle ve yazılı mesajla dolaşırdı.

Komuta kontrol bilgi sistemi bu süreci dijitalleştiriyor. Bütün bilgiler tek bir dijital harita üzerinde toplanıyor, anlık güncelleniyor ve ilgili herkesle paylaşılıyor. Askerî terminolojide bu işlevlerin tamamı “C4I” kısaltmasıyla anılıyor: Komuta, kontrol, muhabere, bilgisayar ve istihbarat.

“Müşterek” ne anlama geliyor?

Müşterek, birden fazla kuvvetin birlikte yürüttüğü harekât demek. Kara, deniz ve hava kuvvetlerinin her birinin kendi komuta kontrol sistemi var; ancak ortak bir operasyonda bu sistemlerin birbirine bağlanması ve tek bir resim üretmesi gerekiyor.

DOOB bu katmanda çalışıyor. HAVELSAN’ın tanımına göre sistem, stratejik ve operatif seviyede, sabit ve taşınabilir sistemlerle kullanılabiliyor; müşterek resim ve C4I ihtiyacını karşılıyor. Yani hem büyük bir karargâh binasında hem de sahaya taşınan bir komuta merkezinde çalışabiliyor.

Öne çıkan özellikleri

• Ortak harekât resmi: Farklı kaynaklardan gelen konum ve durum bilgisini tek haritada birleştiriyor.
• Temel komuta kontrol işlevleri: Durum takibi, planlama, emir ve rapor akışı.
• Kolay kurulum: Şirket sistemi “teknik detaylardan soyutlanmış, kolay kurulum ve kullanım sağlayan, düşük maliyetli” bir çözüm olarak tanıtıyor.
• Taşınabilirlik: Sabit merkezlerin yanında seyyar karargâhlarda kullanılabiliyor.
• Uyarlanabilirlik: Kullanıcı ülkenin teşkilat yapısına ve ihtiyaçlarına göre yapılandırılabiliyor.

Neden “kutudan çıkan” bir sistem?

Büyük orduların komuta kontrol sistemleri, o ülke için özel olarak yıllarca geliştirilen dev projeler. Her ülkenin böyle bir projeye ayıracak zamanı, bütçesi ve mühendis kadrosu yok. Orta ve küçük ölçekli silahlı kuvvetler, hızlı kurulabilen ve temel ihtiyacı karşılayan hazır bir çözüm arıyor.

DOOB tam bu boşluğu hedefliyor. Ürünün adının yurt dışına yönelik seçilmesi de bunu gösteriyor; sistem, HAVELSAN’ın uluslararası fuarlardaki standlarında düzenli olarak yer alıyor.

Nerelerde kullanılıyor?

Şirket, kullanıcı ülkelerin tam listesini açıklamıyor. Kamuya yansıyan ve tanımı bu ürünle örtüşen bir örnek Umman: HAVELSAN bu ülkeye, stratejik ve operatif seviyede komuta kontrol işlevlerini sağlayan bir komuta kontrol, bilgisayar, muhabere ve istihbarat sistemi ihraç etti. Satışın ardından 2020’de, yerel bir ortakla birlikte ülkede bir şirket kuruldu; sistemin eğitimi ve desteği yerinde veriliyor.

Sınır güvenliği de bir kullanım alanı. HAVELSAN, DOOB’u sınır birimleri arasında bilgi paylaşımını sağlayan müşterek komuta kontrol sistemi olarak da tanıtıyor; gözetleme radarlarından, kameralardan ve insansız araçlardan gelen veri aynı resimde toplanabiliyor.

HAVELSAN’ın diğer komuta kontrol sistemlerinden farkı

HAVELSAN’ın komuta kontrol alanındaki ürünleri seviyelerine göre ayrılıyor:

• ADVENT: Bir geminin içindeki sensör ve silahları yöneten savaş yönetim sistemi. Platform seviyesinde çalışıyor.
• Hava Kuvvetleri Bilgi Sistemi: Hava harekâtının planlanması, icrası ve izlenmesini yürütüyor.
• DOOB: Kuvvetlerin üstünde, müşterek seviyede ortak resmi oluşturuyor.

Kabaca söylemek gerekirse ADVENT bir geminin, DOOB ise bir karargâhın sistemi. Biri saniyeler içinde silah atışını yönetiyor, diğeri saatler ve günler ölçeğinde harekâtın bütününü izliyor.

İnsansız sistemlerle bağlantısı

Sahadaki insansız araçların sayısı arttıkça, onlardan gelen görüntü ve verinin karargâha ulaşması daha önemli hâle geliyor. HAVELSAN’ın yaklaşımında insansız kara, hava ve deniz araçları da ortak resmin veri kaynakları arasında. Komutan, BAHA’nın havadan gördüğünü ya da bir sahil radarının yakaladığı izi aynı ekranda izleyebiliyor.

Bu tür sistemlerde kritik konular

• Birlikte çalışabilirlik: Farklı üreticilerin sistemleriyle veri alışverişi için ortak standartlara uyum gerekiyor.
• Güvenlik: Karargâhın bütün bilgisini taşıyan bir sistemin siber saldırılara karşı korunması hayati.
• Haberleşme bağımlılığı: Resim, bağlantı olduğu sürece güncel. Bağlantı kesildiğinde sistemin nasıl davranacağı tasarımın parçası.
• Eğitim: En iyi sistem bile kullanıcısı onu benimsemediğinde işe yaramıyor.

Kısaca

HAVELSAN DOOB; farklı kuvvetlerin ortak harekât resmi üzerinden çalışmasını sağlayan, sabit ve seyyar karargâhlarda kullanılabilen, hızlı kurulum için tasarlanmış müşterek komuta kontrol bilgi sistemi. Yurt içinde HARBİYE adıyla biliniyor; ihracat pazarında öne çıkan HAVELSAN ürünlerinden biri.