HAVELSAN ADVENT MÜREN nedir? Denizaltıların savaş yönetim sistemi

HAVELSAN ADVENT MÜREN, denizaltılar için geliştirilen millî savaş yönetim sistemi çözümünün adı. Su üstü gemilerinde kullanılan ADVENT‘in altyapısı ile denizaltılar için yürütülen MÜREN projesinin birikimini bir araya getiriyor. Görevi, denizaltının sonarlarından ve diğer sensörlerinden gelen veriyi birleştirmek, hedefi belirlemek ve torpido ile füzelerin atışını yönetmek.

MÜREN ne demek?

MÜREN, “Millî Üretim Entegre Sualtı Savaş Yönetim Sistemi” ifadesinin kısaltması. Projenin ana geliştiricisi TÜBİTAK BİLGEM. Çalışmaya Deniz Kuvvetleri’nin Araştırma Merkezi Komutanlığı, Gölcük Tersanesi ve sonar sinyal işleme tarafında Meteksan Savunma da katıldı.

HAVELSAN’ın katkısı altyapıda: MÜREN’in Preveze sınıfı denizaltılar için hazırlanan sürümü, ADVENT savaş yönetim sistemini temel alıyor ve ADVENT kökenli taktik veri bağı alt sistemlerini içeriyor. “ADVENT MÜREN” adı bu birleşimi ifade ediyor.

Denizaltıda savaş yönetim sistemi neden farklı?

Su üstü gemisi radarla görür; denizaltı ise dinler. Su altında radar çalışmaz, görüş yoktur. Denizaltı çevresini neredeyse tümüyle sonarla, yani sesle algılar. Üstelik çoğu zaman kendi yerini belli etmemek için ses yaymadan, yalnızca dinleyerek çalışır.

Bu yüzden denizaltı savaş yönetim sisteminin en zor işi, pasif sonardan gelen sesin kime ait olduğunu, hangi yönde ve ne kadar uzakta olduğunu hesaplamaktır. Hedefin mesafesi doğrudan ölçülemez; zaman içinde alınan kerterizlerden çıkarılır. Sistemin bu hesabı hızlı ve doğru yapması, atışın isabetini belirler.

Neler yapıyor?

• Sensör entegrasyonu: Açıklanan bilgilere göre sistem, yirmi kadar farklı sensör, seyir sistemi ve silahı tek çatı altında topluyor.
• Sonar sinyal işleme: Sonarlardan gelen ham veriyi işleyip hedef izlerine dönüştürüyor.
• Taktik resim: Su altı ve su üstündeki temasları tek ekranda gösteriyor.
• Atış kontrol: Torpido ve füzelerin hedefe yönlendirilmesini yönetiyor.
• Veri bağları: Denizaltının, uygun koşullarda diğer platformlarla taktik veri paylaşmasını sağlıyor.

Hangi silahları kullanabiliyor?

MÜREN, denizaltıların yerli AKYA ağır torpidosunu ve envanterdeki diğer torpidoları atabilmesine imkân veriyor. Millî sistemin en önemli getirisi de burada: Yabancı bir savaş yönetim sistemine yerli torpido ya da füze tanıtmak, üretici firmanın iznine ve takvimine bağlıdır. Kaynak kodu Türkiye’de olan bir sistemde bu bağımlılık ortadan kalkıyor.

Hangi denizaltılarda?

MÜREN çalışması aşamalı ilerledi. İlk uygulama Ay sınıfı denizaltılarda yapıldı; TCG Doğanay ve TCG Dolunay’da 2015’ten itibaren kullanıldığı açıklandı. Ardından Preveze sınıfı dört denizaltının yarı ömür modernizasyonunda, yabancı kökenli eski savaş yönetim sisteminin yerine MÜREN’in kurulması kararlaştırıldı.

Bu birikimin nihai hedefi ise Millî Denizaltı projesi, kısa adıyla MİLDEN.

Millî Denizaltı’da HAVELSAN’ın rolü

HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, Ağustos 2026’da yaptığı açıklamada şirketin MİLDEN için geliştirilen bütün yerli silah ve sensörlerin savaş sistemine entegrasyonunda görev aldığını söyledi. Açıklamada öne çıkan başlıklar şunlardı:

• ROKETSAN’ın denizaltıdan atılan ATMACA füzesi için atış kontrol sistemi.
• Yerli AKYA torpidosunun ADVENT MÜREN ile entegre atış kontrol sistemi.
• Denizaltının su altında rotasını otonom olarak korumasını sağlayan dümen kontrol sistemi.

Yapay zekâ ile desteklenecek

Aynı açıklamada Nacar, denizaltıdan akan verinin yapay zekâ ile değerlendirilmesi için altyapı hazırlandığını belirtti. Hedef, yapay zekâ destekli ADVENT MÜREN’in denizaltılara entegre edilmesi; çevre ve istihbarat verisinin sensörden silaha uzanan zincire ve yardımcı sistemlere etkisinin değerlendirilmesi.

Denizaltı gibi mürettebatın az, verinin çok olduğu bir platformda bu destek özellikle değerli. Sonar operatörünün saatlerce dinlediği seste bir örüntüyü yakalamak, yapay zekânın güçlü olduğu türden bir iş. Su üstü gemileri için tanıtılan ADVENT-AI ile aynı yaklaşımın su altına taşınması söz konusu; karar yetkisi yine insanda.

Neden önemli?

Denizaltı, bir donanmanın en gizli ve en caydırıcı unsuru. Savaş yönetim sistemi de denizaltının en hassas yazılımı; sonarın ne duyduğunu, silahın nasıl atılacağını o belirliyor. Bu yazılımın yabancı bir üreticiye ait olması hem güncelleme ve silah entegrasyonunda bağımlılık hem de gizlilik açısından risk anlamına geliyor.

Türkiye’nin kendi denizaltısını tasarlamaya giriştiği bir dönemde, savaş yönetim sisteminin yerli olması projenin ön koşullarından biri sayılıyor.

Kısaca

ADVENT MÜREN; TÜBİTAK BİLGEM’in MÜREN projesi ile HAVELSAN’ın ADVENT altyapısını birleştiren, denizaltılar için millî savaş yönetim sistemi. Sonar verisini işliyor, taktik resmi oluşturuyor, torpido ve füze atışını yönetiyor. Millî Denizaltı projesinde yapay zekâ ile desteklenmesi hedefleniyor. Şirketin diğer deniz sistemleri için HAVELSAN ürünleri yazımıza bakabilirsiniz.