HAVELSAN’ın yapay zekâ çalışmaları: MAIN’den ADVENT-AI’a

HAVELSAN yapay zekâ alanında iki koldan ilerliyor. Birincisi, kurumların kullanabileceği genel amaçlı bir platform: MAIN. İkincisi, yapay zekânın şirketin kendi ürünlerine yerleştirilmesi: Savaş yönetim sistemlerinde karar desteği, insansız araçlarda otonomi, kamera görüntülerinde analiz. Yazılım ağırlıklı bir şirket için yapay zekâ ayrı bir iş kolu olmaktan çok, bütün ürünlere yayılan bir yetenek hâline gelmiş durumda.

MAIN: Kurumlar için yapay zekâ platformu

Şubat 2024’te duyurulan MAIN, kurumların kendi verisi üzerinde, o veriyi dışarı çıkarmadan yapay zekâ uygulamaları çalıştırmasını sağlıyor. Açık kaynak teknolojilere dayanıyor, Türkçe büyük dil modeli altyapısı kullanıyor ve internete kapalı ağlarda çalışabiliyor.

Belge sorgulama, özetleme, çeviri, konuşmayı yazıya dökme ve kod desteği başlıca kullanım alanları. Haziran 2026’da düzenlenen Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı’nın konuşmasında platforma yer vermesi, kamu tarafındaki konumunu gösterdi. Ayrıntılar için: HAVELSAN MAIN nedir?

ADVENT-AI: Harekât merkezinde karar desteği

Mayıs 2026’da ilk kez sergilenen ADVENT-AI, millî savaş yönetim sistemine eklenen yapay zekâ katmanı. Gerçek zamanlı veriyi analiz ediyor, takip edilen hedeflerdeki olağan dışı davranışı yakalıyor, su üstü hedefleri sınıflandırıyor ve operatöre öneri sunuyor. Sesli asistan ve top atışının etkinliğini öngörme gibi işlevler de gösterildi.

Şirketin bu ürün için kullandığı ifade yaklaşımını özetliyor: Yapay zekâ operatörün yerini almıyor, onu destekliyor.

Gemide bakım asistanı

İki kolun kesiştiği yer, MAIN’in ADVENT’e entegre edilmesi. 2025’te duyurulan çalışmada ilk hedef bakım desteğiydi: Personel bir arızayla karşılaştığında sisteme soruyor, asistan ilgili bakım talimatını bulup adımları sıralıyor. Çalışmanın ilk fazı laboratuvarda tamamlandı, ikinci fazı sürüyor.

Bu örnek, yapay zekânın savunmadaki en yakın faydasının her zaman silahla ilgili olmadığını gösteriyor. Binlerce sayfalık teknik dokümanı olan karmaşık sistemlerde doğru bilgiye hızlı ulaşmak, başlı başına bir kazanım.

İnsansız araçlarda otonomi

BARKAN, KAPGAN, BAHA ve SANCAR gibi araçların kendi başına yol bulması, engelden kaçınması ve hedefi tanıması yapay zekâ destekli algılama ve karar algoritmalarına dayanıyor. Mayıs 2026’da tanıtılan BARKAN 3’te yapay zekâ entegre otonomi, kamera ve radar verisinin birlikte işlenmesi ve tehdidin araç tarafından tespit ve teşhis edilmesi öne çıkarıldı.

Bir üst basamak, araçların takım hâlinde çalışması. Farklı ortamlardaki araçların görevi aralarında paylaşması, şirketin “sürü” adını verdiği yetenek ve yapay zekânın en zor uygulamalarından biri.

Görüntü ve video analizi

EYEMINER, kamera ve sensör görüntülerini eş zamanlı analiz eden video analitik sistemi; sınır, kıyı ve kritik tesis güvenliği çözümlerinin bileşeni. Denizcilik tarafında, su yüzeyindeki cisimleri görüntüden tespit edip sınıflandıran yapay zekâ tabanlı bir seyir yardımcısı da ürün listesinde.

Temmuz 2026’da Kuzey Kıbrıs’ta kurulan Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi’nin de yapay zekâ destekli analiz yeteneğine sahip olduğu açıklandı.

Su altına uzanan çalışmalar

Genel Müdür Mehmet Akif Nacar, Ağustos 2026’da Millî Denizaltı projesinde denizaltıdan akan verinin yapay zekâ ile değerlendirilmesi için altyapı hazırlandığını ve yapay zekâ destekli ADVENT MÜREN’in denizaltılara entegre edilmesinin hedeflendiğini söyledi. Aynı dönemde tanıtılan AVISTA Ar-Ge projesi, uydu konumlamanın çalışmadığı su altı ortamında hassas konumlama ve üç boyutlu haritalama için düşük maliyetli sensörler ve yapay zekâ algoritmaları üzerinde çalışıyor.

Simülatörlerde yapay zekâ

Eğitim sistemleri de bu teknolojiden yararlanıyor. Şirketin masaüstü tank simülatörlerinde yapay zekâ destekli sanal unsurlar, mürettebata her seferinde farklı bir senaryo sunuyor. Eğitimde karşı tarafın ezberlenebilir biçimde davranmaması, gerçekçilik açısından önemli.

Ortak ilke: Karar insanda

Şirketin bütün yapay zekâ çalışmalarında yinelenen bir ilke var. İnsansız araçlarda ateş kararı operatörde; savaş yönetim sisteminde yapay zekâ öneriyor, komutan karar veriyor. Bu hem etik hem pratik bir tercih: Yapay zekâ yanılabilir ve yanlış kararın bedeli ağır olabilir. İnsan onayı, hataların sonuç doğurmasını engelleyen emniyet katmanı.

Neden yerli ve kapalı ağda?

Yaygın yapay zekâ hizmetleri veriyi yurt dışındaki sunuculara gönderiyor. Bir savaş gemisinin harekât verisinin ya da bir bakanlığın gizli belgelerinin bu şekilde işlenmesi mümkün değil. HAVELSAN’ın yaklaşımının merkezinde bu yüzden veri egemenliği var: Model kurumun ya da platformun kendi bilgisayarlarında çalışıyor, veri dışarı çıkmıyor.

Şirket açık kaynakla ilişkisini de vurguluyor; MAIN’in duyurusunda, önceki dönemde milyonlarca satır kodun açık kaynak olarak paylaşıldığı belirtilmişti.

Sınırlar ve gerçekçi beklenti

Bu çalışmaların bir bölümü sahada, bir bölümü hâlâ geliştirme ve test aşamasında. ADVENT-AI yeni tanıtıldı; hangi gemilerde ne zaman kullanıma gireceği açıklanmadı. MAIN’in dünyanın en büyük dil modelleriyle güç açısından yarışması beklenmiyor; iddiası güvenli ve kapalı ortamda çalışabilmek. Savunmada yapay zekânın olgunlaşması, uzun testler ve kullanıcı güveninin oluşmasıyla mümkün.

Kısaca

HAVELSAN yapay zekâyı hem MAIN adıyla ayrı bir platform olarak sunuyor hem de savaş yönetim sistemlerine, insansız araçlara, video analitiğe ve simülatörlere yerleştiriyor. Ortak çizgi; verinin içeride kalması ve son kararın insanda olması. Şirketin diğer ürünleri için HAVELSAN ürünleri yazımıza bakabilirsiniz.