Egzamaya ne iyi gelir? Cilt bakımı ve evde alınacak önlemler

Egzamaya ne iyi gelir sorusunun en güçlü yanıtı, pahalı bir krem ya da gizli bir bitki değil, düzenli nemlendirmedir. Egzama tedavisinde ilaçlar alevlenmeleri söndürür; alevlenmelerin arasını açan ise gündelik cilt bakımıdır. Aşağıdaki önlemler hekimin önerdiği tedavinin yerini tutmaz, ama onun etkisini artırır ve ilaca duyulan ihtiyacı azaltır.

Egzamaya ne iyi gelir? Nemlendirici

Nemlendiriciler, cildin bozulmuş bariyerini onarır, su kaybını azaltır ve kaşıntıyı hafifletir.

• Her gün kullanın. Şikâyet olmadığı dönemlerde de günde en az iki kez, tüm vücuda sürün.
• Bol sürün. İnce bir tabaka yetmez; cilt parlak görünecek kadar uygulanmalıdır.
• Banyodan hemen sonra sürün. Cildi hafifçe kuruladıktan sonraki birkaç dakika içinde, cilt hâlâ nemliyken uygulamak suyu ciltte hapseder.
• Doğru ürünü seçin. Parfümsüz, boyasız ürünler tercih edilmelidir. Merhem ve yoğun kremler losyonlardan daha etkilidir; çok kuru ciltte yağlı ürünler, gündüz kullanımında daha hafif kremler seçilebilir.
• Sürme yönü: Kılların yatış yönünde, ovalamadan sürün.
• Kavanozdan temiz bir kaşıkla alın; parmak daldırmak ürünü kirletir.

Hekim kortizonlu krem de önerdiyse, hangisinin önce sürüleceğini ve aradaki süreyi hekiminize sorun.

Banyo alışkanlıkları

• Su ılık olmalı; sıcak su cildi kurutur ve kaşıntıyı artırır.
• Banyo ya da duş 5–10 dakikayı geçmemeli.
• Sabun yerine parfümsüz, sabun içermeyen yıkama ürünleri kullanılmalı; köpük banyolarından kaçınılmalı.
• Kese, lif ve sert sünger kullanılmamalı.
• Cilt havluyla ovalanarak değil, hafifçe bastırılarak kurulanmalı.
• Hemen ardından nemlendirici sürülmeli.

“Egzamalı cilt yıkanmamalı” düşüncesi doğru değildir; doğru yapılan kısa banyo cildi temizler ve nemlendiricinin emilimini artırır.

Giysi ve çamaşır

• Cilde temas eden giysilerde pamuklu ve yumuşak kumaşları seçin; yün ve sentetik kumaşlardan kaçının.
• Bol ve hava alan giysiler giyin; terlemeyi azaltın.
• Yeni giysileri giymeden önce yıkayın, etiketlerini kesin.
• Parfümsüz çamaşır deterjanı kullanın, yumuşatıcıdan kaçının ve çamaşırları fazladan durulayın.

Kaşıntıyı azaltmanın yolları

• Soğuk uygulama: Kaşınan bölgeye serin, nemli bir bez ya da beze sarılı soğuk kompres koymak kaşıntıyı yatıştırır.
• Kaşımak yerine: Bölgeye hafifçe bastırın ya da avuç içiyle tutun; nemlendiriciyi buzdolabında saklayıp serin sürmek de rahatlatır.
• Tırnakları kısa tutun. Bebeklerde ve küçük çocuklarda gece pamuklu eldiven kullanılabilir.
• Yatak odasını serin tutun. Sıcak, kaşıntıyı artırır; hafif pamuklu nevresimler seçin.
• Dikkati başka yöne çekin. Özellikle çocuklarda oyun ve etkinlikler kaşıma alışkanlığını azaltır.

Elleri korumak

El egzamasında suyla ve deterjanla teması azaltmak şarttır. Bulaşık ve temizlikte, içine pamuklu eldiven giyilmiş koruyucu eldiven kullanılmalıdır. Eller ılık suyla yıkanmalı, iyice durulanıp kurulanmalı ve her yıkamadan sonra el kremi sürülmelidir. Alkol bazlı el dezenfektanları sık kullanıldığında cildi kurutur; ardından nemlendirici sürmek gerekir.

Ev ortamı

• Kış aylarında odayı aşırı ısıtmayın; havayı nemlendirin.
• Evde sigara içilmesine izin vermeyin.
• Toz tutan halı, perde ve peluş oyuncakları azaltın; nevresimleri sıcak suda yıkayın.

Bitkisel yağlar ve doğal yöntemler

Doğal olan her şey egzamalı cilt için güvenli değildir.

• Zeytinyağı: Yaygın inanışın aksine, araştırmalar zeytinyağının cilt bariyerine zarar verebildiğini gösteriyor; egzamalı cilde ve özellikle bebek cildine sürülmesi önerilmez.
• Hindistan cevizi ve ayçiçek yağı: Bazı küçük çalışmalarda nemlendirici etkileri gösterilmiştir; yine de parfümsüz hazır nemlendiricilerin yerini tutmaz ve kullanmadan önce hekime danışılmalıdır.
• Yulaf: İnce öğütülmüş (kolloidal) yulaf içeren banyo ve kremler kaşıntıyı hafifletebilir.
• Aloe vera, çay ağacı yağı, lavanta ve diğer uçucu yağlar: Alerjik reaksiyona ve tahrişe yol açabilir.
• Elma sirkesi, limon, karbonat, sarımsak: Cildi yakar; kesinlikle uygulanmamalıdır.

İnternette ve aktarlarda satılan, içeriği belirsiz “mucize egzama kremi” türü ürünlerden uzak durmak gerekir; bu tür ürünlerde etikette belirtilmeyen etken maddeler bulunabildiği yönünde sağlık otoritelerinin uyarıları vardır.

Beslenme egzamaya iyi gelir mi?

Egzamayı iyileştiren özel bir diyet yoktur. Dengeli beslenmek ve yeterli su içmek genel cilt sağlığını destekler. Belirli bir besinin şikâyetleri artırdığından şüphe ediliyorsa bu durum hekimle paylaşılmalı; kanıt olmadan, özellikle çocuklarda, temel besinler diyetten çıkarılmamalıdır. Probiyotik ve vitamin takviyelerinin yararı konusunda kanıtlar çelişkilidir.

Stres ve uyku

Stres alevlenmeleri tetikler; kaşıntı da uykuyu bozar. Düzenli uyku saatleri, gevşeme egzersizleri, yürüyüş ve hobi edinmek dolaylı olarak cilde iyi gelir.

Güneş ve deniz

Ölçülü güneş ışığı bazı hastalarda egzamayı hafifletir; ancak güneş yanığı ve terleme alevlenmeye yol açabilir. Deniz suyu kimilerine iyi gelir, kimilerinde yanma yapar. Havuz ve denizden sonra duş alıp nemlendirici sürmek gerekir. Güneş koruyucu olarak hassas ciltler için üretilmiş, parfümsüz ürünler seçilmelidir.

Bu önlemler ne zaman yetmez?

Düzenli bakıma rağmen kaşıntı uykuyu bozuyorsa, döküntü yayılıyorsa ya da ciltte sarı kabuklanma, sulanma, ağrı ve ateş gibi enfeksiyon belirtileri varsa cildiye uzmanına başvurulmalıdır. Tetikleyici etkenleri egzama neden olur, hastalığın türlerini ve tedavisini egzama nedir yazılarımızda bulabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112’yi arayın.