Mide bulantısına ne iyi gelir? Zencefil, nane ve diğer yöntemler
Mide bulantısına ne iyi gelir sorusunun yanıtı mutfakta bulunabilir; ama her duyulan yöntemin işe yaradığı da söylenemez. Bulantı çoğu zaman kısa sürede kendiliğinden geçer. Aşağıdaki yöntemler, bu süreyi daha rahat geçirmeye yardımcı olan ve bir bölümünün etkisi bilimsel olarak da araştırılmış seçeneklerdir.
Mide bulantısına ne iyi gelir? Zencefil
Zencefil, bulantı konusunda en çok araştırılan bitkidir. Çalışmalar özellikle gebelik bulantısında ve bazı durumlarda taşıt tutmasında rahatlatıcı olabildiğini gösteriyor. Taze zencefilden birkaç ince dilim sıcak suda beş-on dakika demlenerek çay hâlinde içilebilir.
Zencefil herkese uygun değildir. Kan sulandırıcı kullananlar, safra taşı olanlar ve hamileler düzenli kullanmadan önce hekimine danışmalıdır. Fazla miktarda tüketildiğinde mide yanması yapabilir.
Nane
Nane çayı mideyi yatıştırıcı etkisiyle bilinir; nane kokusunun bile bulantı hissini hafiflettiğini söyleyenler vardır. Ancak reflüsü olanlarda nane, mide ile yemek borusu arasındaki kapağı gevşeterek ekşime ve yanmayı artırabilir. Reflü şikâyeti olanların naneden kaçınması daha doğrudur.
Limon
Taze kesilmiş limonu koklamak ya da suya birkaç damla limon sıkmak pek çok kişide, özellikle hamilelerde bulantıyı hafifletir. Gastriti ya da reflüsü olanlarda asitli içecekler rahatsızlık verebilir; mide yanması yapıyorsa bırakılmalıdır.
Kuru ve sade yiyecekler
Mide boşken bulantı artar. Tuzlu kraker, galeta, kızarmış ekmek, haşlanmış patates ve pirinç lapası gibi kuru, yağsız ve kokusuz yiyecekler mideyi yormadan bir şeyler yemeyi sağlar. Muz ve yoğurt da çoğunlukla iyi tolere edilir. Yiyecekleri sıcak yerine ılık ya da soğuk tüketmek, kokuyu azalttığı için bulantıyı tetikleme olasılığını düşürür.
Soğuk ve berrak içecekler
Küçük yudumlarla içilen soğuk su, buz parçası emmek ya da açık bitki çayları çoğu kişiye iyi gelir. Halk arasında maden suyunun mideyi rahatlattığına inanılır; gazı bazı kişilerde geğirmeyle rahatlama sağlarken bazılarında şişkinliği artırabilir. Kişisel deneyime göre karar verilebilir. Kolalı ve çok şekerli içecekler ise önerilmez.
Papatya, rezene ve diğer bitki çayları
- Papatya: Mideyi ve sinirleri yatıştırıcı etkisiyle bilinir.
- Rezene: Gaz ve şişkinlikle birlikte olan bulantılarda tercih edilir.
- Melisa: Kaygıya bağlı mide rahatsızlıklarında rahatlatıcı olabilir.
Bu çayların bulantıyı tedavi ettiğine dair güçlü kanıt yoktur; yine de ılık bir içecek olarak sıvı alımına katkı sağlarlar. Hamilelerde bazı bitki çayları önerilmez; hekime sorulmalıdır.
Temiz hava ve nefes egzersizi
Bulantı geldiğinde pencereyi açmak, yüze soğuk su çarpmak ve enseye serin bir bez koymak rahatlatır. Yavaş ve kontrollü nefes almak da işe yarar: Burundan üç-dört saniyede nefes alın, ağızdan yavaşça verin ve bunu birkaç dakika sürdürün.
Bilek noktasına bası
Bileğin iç yüzünde, bilek çizgisinin üç parmak yukarısında iki tendonun arasında kalan noktaya uygulanan bası, geleneksel tıpta bulantıya karşı kullanılır. Taşıt tutması için satılan bileklikler de bu noktaya baskı yapar. Kanıtlar çelişkili olsa da zararsız bir yöntemdir ve bazı kişiler yarar gördüğünü belirtir.
Dinlenmek ve doğru pozisyon
Bulantı sırasında hareket etmek, özellikle ani baş hareketleri şikâyeti artırır. Sessiz bir yerde, sırtı yastıklarla desteklenmiş biçimde yarı oturur pozisyonda dinlenmek çoğu kişiye iyi gelir. Yemekten sonra en az bir-iki saat düz yatmamak gerekir. Kısa bir uyku da bulantı dalgasının geçmesine yardımcı olabilir.
Mide bulantısına ne iyi gelmez?
- Yağlı, kızartılmış ve ağır baharatlı yiyecekler
- Keskin kokulu yemekler ve sigara dumanı
- Alkol ve fazla kahve
- Yemekten hemen sonra yatmak
- Bir seferde çok miktarda sıvı içmek
- Aç karnına alınan ağrı kesiciler
Karbonat, sirke gibi yöntemler
Suya karbonat katıp içmek ya da elma sirkesi içmek gibi yöntemler yaygın olsa da önerilmez. Karbonat yüksek miktarda sodyum içerir; tansiyon, kalp ve böbrek hastaları için sakıncalı olabilir. Sirke ise mide zarını tahriş edebilir.
Hamilelikte mide bulantısına ne iyi gelir?
Sabah yataktan kalkmadan önce birkaç kraker yemek, gün içinde az ve sık beslenmek, soğuk ve kokusuz yiyecekleri tercih etmek, limon koklamak ve bol sıvı almak en sık önerilen yöntemlerdir. Şikâyetler çok şiddetliyse hekim güvenli ilaç seçeneklerini değerlendirir.
Bu yöntemler ne zaman yetmez?
Kusma bir-iki günden uzun sürüyorsa, sıvı tutulamıyorsa, kusmukta kan varsa ya da bulantıya şiddetli karın ağrısı, göğüs ağrısı, yüksek ateş eşlik ediyorsa hekime başvurulmalıdır. Sıvı alımı ve beslenmeyle ilgili ayrıntıları mide bulantısı nasıl geçer yazımızda bulabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112’yi arayın.
