HAVELSAN ihracatı: Hangi ülkelere, hangi ürünleri satıyor?

HAVELSAN ihracatı, şirketin gelirinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Genel Müdür Mehmet Akif Nacar’ın 2026’daki açıklamalarına göre şirketin teknolojileri 28 ülkede kullanılıyor; faaliyet alanı Endonezya’dan Şili’ye dört kıtaya yayılıyor. Satılan şey çoğunlukla gözle görülen bir platform değil, yazılım: Savaş yönetim sistemleri, komuta kontrol yazılımları, simülatörler ve kurumsal çözümler.

Rakamlarla ihracat

• Ürünlerin kullanıldığı ülke sayısı: 28.
• Şirket ya da temsilcilik bulunan ülke sayısı: 8.
• İhracatın gelirdeki payı: Yüzde 25-30 düzeyinde.
• Açıklanan hedef: Bu payı yüzde 50’nin üzerine çıkarmak.
• Son üç yılda ulaşılan toplam iş hacmi: Yaklaşık 2 milyar dolar.

Hangi ürün nereye satıldı?

Şirket, müşteri ülkelerin tam listesini yayımlamıyor; savunma satışlarında alıcı ülke çoğu zaman gizlilik istiyor. Kamuoyuna duyurulan başlıca satışlar şunlar:

ADVENT savaş yönetim sistemi: En önemli ihraç ürünü. Basında yer alan bilgilere göre sistem Pakistan, Endonezya, Malezya, Katar, Umman, Nijerya, Ukrayna ve Şili gibi ülkelerin platformlarında görev yapıyor. Temmuz 2026’da Romanya’ya yapılan satışla ilk kez bir NATO ülkesine ihraç edildi.

MATRA sahil gözetleme ve gemi trafik yönetim yazılımı: Haziran 2024’te Romanya’nın deniz sınırı gözetleme sisteminin modernizasyonu için sözleşme imzalandı. Proje, 100 deniz millik alanda canlı deniz resmini oluşturmayı kapsıyor.

Hava Kuvvetleri Bilgi Sistemi: Ağustos 2026’da Azerbaycan Hava Kuvvetleri’nin envanterine girdi.

KOVAN kurumsal kaynak planlama yazılımı: İlk ihracatı Azerbaycan’a yapıldı.

Komuta kontrol sistemi: Umman’a stratejik ve operatif seviyede bir komuta kontrol sistemi satıldı; 2020’de ülkede yerel ortaklı bir şirket kuruldu.

Elektronik harp test ve eğitim sahası: 2009’da sözleşmesi imzalanan sistem 2012’de Güney Kore’ye teslim edildi; yaklaşık 100 milyon dolarlık bedeliyle şirketin ilk büyük ihracatlarından biri oldu.

Simülatörler: Güney Kore’ye uçak simülatörü satıldı. HÜRJET’in İspanya’ya satışıyla birlikte simülatörünün de ihraç edileceği açıklandı.

BAHA insansız hava aracı: 2023’te adı açıklanmayan bir Afrika ülkesine ilk ihracatı duyuruldu.

Neden yazılım ihracatı farklı?

Bir zırhlı araç ya da insansız hava aracı satıldığında teslimat yapılır, eğitim verilir, yedek parça gönderilir. Yazılımda ilişki çok daha uzun sürer. Savaş yönetim sistemi satılan bir donanma, o sistemi otuz yıl kullanır; bu süre boyunca güncelleme, yeni silah entegrasyonu ve teknik destek için aynı şirketle çalışır.

Bu yüzden yazılım ihracatı tek seferlik bir satış değil, uzun süreli bir ortaklık anlamına geliyor. Alıcı ülke de buna göre karar veriyor: Donanmasının ya da hava kuvvetlerinin en kritik yazılımını emanet edeceği ülkeyle ilişkisini uzun vadeli düşünüyor.

Platformla birlikte satış

HAVELSAN’ın ihracatının bir bölümü, başka Türk şirketlerinin satışlarıyla birlikte gerçekleşiyor. Türk tersaneleri yabancı bir donanmaya korvet inşa ettiğinde, geminin savaş yönetim sistemi çoğunlukla ADVENT oluyor. TUSAŞ bir ülkeye uçak ya da helikopter sattığında simülatör ihtiyacı doğuyor.

Nacar bu modeli açıkça dile getirdi: TUSAŞ’ın HÜRJET sattığı her ülkeye HAVELSAN’ın da simülatör verme fırsatı olacak. Türkiye’nin savunma ihracatı büyüdükçe, platformların içindeki yazılımı üreten şirketin payı da büyüyor.

Yurt dışındaki şirketler ve ortaklıklar

Sistemin kullanıldığı ülkede kalıcı olmak, destek ve yeni satışlar için önemli. HAVELSAN bu nedenle bazı ülkelerde şirket kurdu. Umman’daki şirket, yerel bir ortakla birlikte 2020’de açıldı. Katar’da 2018’de siber güvenlik alanında ortak şirket kurulmasına yönelik anlaşma imzalandı. Amerika Birleşik Devletleri’nde simülatörler için görsel sistem üreten Quantum3D, şirketin iştiraki.

Avrupa pazarına yönelik adımlar da var. Haziran 2026’da Paris’teki Eurosatory fuarında Belçikalı bir firmayla iş birliği anlaşması imzalandığı duyuruldu.

NATO pazarı neden önemli?

ADVENT’in Romanya’ya satışı, rakamından çok anlamıyla öne çıktı. NATO ülkeleri savunma sistemlerini büyük ölçüde Amerikan ve Batı Avrupalı üreticilerden alıyor; standartlar katı, rekabet sert. Bir Türk savaş yönetim sisteminin bir müttefik donanmasına girmesi, diğer NATO ülkelerine yapılacak satışlar için de referans oluşturuyor. Şirket yöneticileri, NATO ülkelerine daha fazla teknoloji aktarabileceklerini değerlendirdiklerini açıkladı.

Türkiye’nin savunma ihracatı içindeki yeri

Türkiye’nin savunma ve havacılık ihracatı 2025’te 10 milyar doları aştı. Bu rakamın büyük bölümü insansız hava araçları, zırhlı araçlar ve gemiler gibi platformlardan geliyor. HAVELSAN’ın payı tutar olarak daha küçük; ancak sattığı ürünlerin yazılım olması, katma değeri yüksek ve ilişkisi uzun soluklu bir ihracat kalemi anlamına geliyor.

Zorluklar

• Güven: Kritik yazılımda alıcı, kaynak koduna ve güvenliğe ilişkin güvence ister.
• Yerelleştirme: Her ülkenin silahı, sensörü ve usulü farklı; sistem her müşteri için uyarlanır.
• Rekabet: Pazarda onlarca yıldır yerleşik büyük Batılı firmalar var.
• İhracat izinleri: Savunma satışları her iki ülkenin de resmî onayına bağlı.
• Uzun süreçler: İlk görüşmeden sözleşmeye yıllar geçebiliyor.

Kısaca

HAVELSAN ihracatı; savaş yönetim sistemi, komuta kontrol yazılımı, simülatör ve kurumsal çözümlerden oluşuyor. Ürünler 28 ülkede kullanılıyor, gelirin yaklaşık üçte biri yurt dışından geliyor ve hedef bu payı yarının üzerine çıkarmak. Ürünlerin ayrıntıları için HAVELSAN ürünleri yazımıza bakabilirsiniz.