HAVELSAN BARKAN nedir? İnsansız kara aracının özellikleri ve görevleri

HAVELSAN BARKAN, askerin girmesinin riskli olduğu yerlere onun yerine gönderilmek üzere tasarlanmış, yerli ve otonom bir insansız kara aracı. Orta sınıfta yer alıyor; üzerinde uzaktan komutalı bir silah kulesi ve gece gündüz görüş sağlayan sensörler taşıyor. Operatör aracı güvenli bir mesafeden yönetiyor, araç ise keşif, gözetleme ve gerektiğinde ateş desteği görevlerini üstleniyor.

BARKAN ne zaman ortaya çıktı?

BARKAN ilk kez 2021’de, İstanbul’daki IDEF fuarında kamuoyuna tanıtıldı. HAVELSAN’ın ürünleri arasında o güne kadar ağırlık yazılımdaydı; BARKAN, şirketin insansız sistemler alanına girdiğinin ilk somut göstergesi oldu.

Tanıtımın ardından yaklaşık iki yıl boyunca farklı coğrafyalarda saha testleri yapıldı. Basına yansıyan bilgilere göre araç 2023’te güvenlik güçlerinin envanterine girdi.

Temel özellikleri

Açık kaynaklarda yer alan bilgilere göre ilk BARKAN yaklaşık 500 kilogram ağırlığında, iki metre uzunluğunda bir araç. Elektrikli tahrik sistemi sayesinde sessiz çalışıyor ve tek şarjla altı saate yakın görev yapabiliyor. Hızı düşük; saatte 15 kilometre dolayında. Bu, piyadeyle birlikte ilerlemesi için yeterli bir tempo.

Rakamlar sürüme ve taşınan faydalı yüke göre değişebiliyor; üretici zaman içinde güncelleme yapıyor.

Üzerinde neler taşıyor?

• Silah: İlk modelde ASELSAN’ın SARP-L uzaktan komutalı silah sistemi ve 7,62 milimetrelik makineli tüfek kullanıldı.
• Elektro-optik sensörler: Gündüz ve termal kameralar, gece ve kötü hava koşullarında görüş sağlıyor.
• Çevre algılama: LIDAR ve kameralar aracın engelleri tanıyıp etrafından dolaşmasına imkân veriyor.
• Haberleşme: Operatör istasyonuyla şifreli veri bağı üzerinden iletişim kuruyor.

Otonom ne demek, ateşi kim açıyor?

BARKAN için kullanılan “otonom” ifadesi, aracın kendi başına karar verip ateş ettiği anlamına gelmiyor. Otonomi, hareket ve görev yönetimiyle ilgili: Araç verilen rotayı kendi izleyebiliyor, engelden kaçınabiliyor, bağlantı koptuğunda başlangıç noktasına dönebiliyor.

Silah kullanımında ise son karar operatörde. HAVELSAN yetkilileri ailenin yeni üyeleri için de aynı ilkeyi vurguluyor: Hedefi araç tespit edip teşhis edebilir, ancak tetiğe basma yetkisi insanda kalır.

Hangi görevlerde kullanılıyor?

• Riskli bölgede ön keşif ve gözetleme.
• Üs bölgesi, sınır hattı ve kritik tesis çevresinde devriye.
• Meskûn mahalde bina ve sokak girişlerinin kontrolü.
• Piyade birliğine ateş desteği.
• Şüpheli paket ya da patlayıcı bulunan alanlara yaklaşma.

Bu görevlerin ortak noktası, ilk temasın en tehlikeli an olması. BARKAN gibi araçlar o ilk adımı askerin yerine atıyor.

Tek başına değil, ekip hâlinde

BARKAN’ı benzerlerinden ayıran taraf, HAVELSAN’ın “dijital birlik” adını verdiği yaklaşımın parçası olması. Bu konseptte insansız kara araçları, BAHA gibi insansız hava araçlarıyla ve insanlı unsurlarla aynı yazılım altyapısı üzerinden haberleşiyor. Havadaki araç hedefi görüyor, konumu karadaki araca aktarıyor; hepsi tek merkezden yönetiliyor. Şirket bunu “sürü” yeteneği olarak tanımlıyor.

BARKAN ailesi nasıl büyüdü?

İlk modelin ardından ağırlığı ve taşıma kapasitesi artırılan BARKAN 2 geliştirildi. Bu sürümde 12,7 milimetrelik silah sistemiyle atış testleri yapıldı; 40 milimetre bombaatar ve füze entegrasyonu da gündeme geldi. Şirket, BARKAN 2 için seri üretim sözleşmesi imzalandığını duyurdu.

Mayıs 2026’da ise yaklaşık bir ton ağırlığındaki BARKAN 3 tanıtıldı. Ailenin yanında, daha ağır görevler için tasarlanan KAPGAN da bulunuyor.

Benzerleri var mı?

İnsansız kara araçları dünyada hızla yaygınlaşan bir alan. Estonya, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya gibi ülkelerin benzer sınıfta araçları var. Türkiye’de de ASELSAN, FNSS, Best Grup ve Elektroland gibi firmalar farklı sınıflarda insansız kara araçları geliştiriyor. BARKAN, bu rekabette yazılım ve sürü altyapısıyla öne çıkmayı hedefliyor.

Sınırları neler?

Her insansız kara aracı gibi BARKAN da arazinin zorluklarıyla karşı karşıya. Havadaki bir araç için engel yokken karada çamur, hendek, merdiven ve yıkıntı ciddi sorun. Haberleşmenin elektronik karıştırmaya karşı korunması ve batarya süresi de bu sınıftaki araçların ortak sınavı. Yeni sürümlerdeki geliştirmelerin önemli bölümü bu başlıklara odaklanıyor.

Merak edilenler

BARKAN’ın içinde sürücü var mı? Hayır. Araçta mürettebat bulunmuyor; güvenli mesafedeki bir kontrol istasyonundan yönetiliyor.

Kendi kendine ateş edebilir mi? Hayır. Hedefi tespit edip takip edebiliyor, ancak ateş kararını operatör veriyor.

Tamamı HAVELSAN üretimi mi? Aracın tasarımı, otonomi ve komuta kontrol yazılımı HAVELSAN’a ait. Silah kulesi gibi bazı alt sistemler diğer yerli firmalardan geliyor.

Kısaca

HAVELSAN BARKAN; 2021’de tanıtılan, 2023’te envantere giren, uzaktan komutalı silah ve sensör taşıyan orta sınıf bir insansız kara aracı. Asıl gücü, diğer insansız araçlarla birlikte çalışmasını sağlayan yazılım altyapısında.