BARKAN ile KAPGAN arasındaki fark nedir? HAVELSAN’ın iki insansız kara aracı

HAVELSAN’ın insansız kara araçları iki isim altında toplanıyor: BARKAN ve KAPGAN. İkisi de uzaktan yönetiliyor, ikisi de silah ve sensör taşıyabiliyor, ikisi de aynı yazılımla çalışıyor. Aralarındaki fark sınıfta: BARKAN orta sınıf, KAPGAN ağır sınıf bir araç. Bu fark; ağırlığı, taşınan yükü, silahın kalibresini ve aracın üstleneceği görevi belirliyor.

Bir bakışta farklar

Ağırlık: İlk BARKAN yaklaşık 500 kilogram; ailenin en büyüğü BARKAN 3 bir ton dolayında. KAPGAN ise boş hâlde 1.400 kilogram, yükle birlikte 2.000 kilograma kadar çıkıyor.

Faydalı yük: BARKAN 3 için açıklanan değer 250 kilogram. KAPGAN 600 kilogram taşıyabiliyor.

Silah: BARKAN ailesinde 7,62 ve 12,7 milimetrelik silah sistemleri kullanıldı. KAPGAN, 12,7 milimetrenin yanında 30 milimetrelik top taşıyabilecek biçimde tasarlandı.

Hız: İlk BARKAN için açık kaynaklarda saatte 15 kilometre dolayında bir hız veriliyor. KAPGAN’ın azami hızı saatte 25 kilometre.

İlk tanıtım: BARKAN 2021’de IDEF’te, KAPGAN 2022’de SAHA Expo’da gösterildi.

Sınıf farkı ne anlama geliyor?

İnsansız kara araçları, tıpkı zırhlı araçlar gibi ağırlıklarına göre sınıflandırılıyor. Hafif sınıftaki araçlar elle taşınabilecek kadar küçük; bomba imha robotları bu grupta. Orta sınıf araçlar bir pikabın kasasına sığabilen, birkaç yüz kilogramdan bir tona kadar olan platformlar. Ağır sınıf ise bir tonun üzerinde, küçük bir zırhlı aracın işini görebilecek büyüklükte.

Sınıf büyüdükçe araç daha fazla yük ve daha büyük silah taşıyabiliyor, engebeli arazide daha rahat ilerliyor. Buna karşılık daha zor gizleniyor, dar alanlara giremiyor ve nakliyesi güçleşiyor.

BARKAN: Çevik ve kompakt

BARKAN, piyadeyle birlikte hareket edecek bir araç olarak tasarlandı. Küçük boyutu sayesinde bir sokağa girebiliyor, bir bina köşesinden bakabiliyor, mağara ağzına yaklaşabiliyor. Üzerindeki uzaktan komutalı silah ve kameralarla keşif ve yakın ateş desteği sağlıyor.

Aile üç sürüme ulaştı. Son sürüm BARKAN 3, kameralara ek olarak radar taşıyor ve üzerinde bir insansız hava aracı bulundurabiliyor. Yani ailenin gelişim yönü, sensör ve gözetleme kabiliyetini artırmak oldu.

KAPGAN: Ateş gücü ve taşıma kapasitesi

KAPGAN‘ın öne çıkan yanı, taşıyabildiği ağırlık. 600 kilogramlık kapasite, 30 milimetrelik bir top kulesi için yeterli; bu kalibre hafif zırhlı araçlara ve mevzilere karşı etkili. Aynı kapasite, aracı bir lojistik platformuna da dönüştürüyor: Cephane, su ve malzeme taşıyabiliyor, yaralı tahliyesinde kullanılabiliyor.

Yarım metrelik dikey engeli ve 1,2 metrelik hendeği aşabilmesi, açık ve engebeli arazide ilerlemesini kolaylaştırıyor. Dört metreye kadar uzayan gözetleme direği de bir siperin ardından çevreyi izlemesine imkân veriyor.

Ortak yanları

• Elektrikli tahrik: İkisi de elektrikle çalışıyor; sessiz hareket ediyor.
• Görev süresi: Her ikisi için de altı saat dolayında bir çalışma süresi açıklandı.
• Otonomi: Rota takibi, engelden kaçınma, lider takibi ve eve dönüş gibi yetenekler ortak.
• Yazılım: Aynı komuta kontrol ve otonomi altyapısını kullanıyorlar; aynı istasyondan yönetilebiliyorlar.
• Karar yetkisi: İkisinde de ateş kararı operatörde.

Hangisi nerede kullanılır?

• Meskûn mahal ve dar alan: BARKAN. Küçük boyutu belirleyici.
• Sınır hattı ve üs çevresi devriyesi: Her ikisi de; ihtiyaca göre.
• Zırhlı hedef ve mevzilere karşı ateş desteği: KAPGAN. Büyük kalibreli silah gerekiyor.
• İkmal ve yaralı tahliyesi: KAPGAN. Taşıma kapasitesi yeterli.
• Geniş alan keşfi: BARKAN 3. Radar ve hava aracı entegrasyonu öne çıkıyor.

Birlikte çalışırlar mı?

Evet; asıl düşünce de bu. HAVELSAN’ın dijital birlik konseptinde iki araç rakip değil, tamamlayıcı. Önde BARKAN keşif yapıyor, arkadan KAPGAN ağır silahı ve malzemeyi getiriyor, havada BAHA ikisine de görüntü ve haberleşme desteği sağlıyor. Operatör hepsini tek ekrandan izliyor.

Üretim ve envanter durumu

İki aracın olgunluk düzeyi aynı değil. BARKAN ailesi daha ileride: İlk sürümler 2023’te envantere girdi, BARKAN 2 için seri üretim sözleşmesi 2026’da duyuruldu. KAPGAN’ın tanıtımı ve 2023’teki atış testleri kamuoyuyla paylaşıldı; seri üretim ya da teslimata ilişkin resmî bir duyuru ise bu yazının hazırlandığı tarihte bulunmuyor.

BARKAN 3, KAPGAN’ın yerini mi alıyor?

Bir ton ağırlığa ulaşan BARKAN 3, iki aile arasındaki mesafeyi daralttı. Yine de faydalı yük kapasitesi KAPGAN’ın yarısından az ve tasarım önceliği farklı: BARKAN 3 sensör ve gözetleme ağırlıklı, KAPGAN ateş gücü ve taşıma ağırlıklı. Şirketin iki araç için farklı sınıf tanımları kullanmayı sürdürmesi, ikisinin ayrı roller için düşünüldüğünü gösteriyor.

Kısaca

BARKAN, HAVELSAN’ın orta sınıf, çevik ve sensör ağırlıklı insansız kara aracı ailesi. KAPGAN ise ağır sınıfta; daha büyük silah ve daha fazla yük taşıyor. İkisi aynı yazılımı paylaşıyor ve birlikte görev yapmak üzere tasarlandı. Sürümler arasındaki ayrıntılar için BARKAN, BARKAN 2 ve BARKAN 3 arasındaki farklar yazımıza bakabilirsiniz.