DASK nedir? Zorunlu deprem sigortası neleri kapsar?

DASK, depremden sonra evini yitiren ya da evi hasar gören konut sahiplerinin maddi kaybını belirli bir tutara kadar karşılayan zorunlu deprem sigortası sistemidir. 1999 Marmara depremlerinin ardından kurulan sistem, bugün milyonlarca konutu kapsıyor. Buna karşın pek çok kişi poliçesinin neleri karşıladığını, neleri karşılamadığını ancak deprem olduktan sonra öğreniyor. DASK’ın ne olduğunu ve sınırlarını bilmek, doğru beklentiyle hazırlanmayı sağlar.

DASK nedir?

DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun kısaltmasıdır. 17 Ağustos 1999 depreminin ardından, 2000 yılında kuruldu. Kâr amacı gütmeyen, kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurumdur. Sunduğu ürünün adı Zorunlu Deprem Sigortası’dır. Poliçeler, yetkili sigorta şirketleri, acenteler ve bankalar aracılığıyla düzenlenir; toplanan primler kurumun fonunda birikir.

Zorunlu deprem sigortası neleri kapsar?

Sigorta, depremin ve depremin yol açtığı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binada doğrudan neden olduğu maddi zararları poliçede yazılı tutara kadar karşılar. Bina tamamen de yıkılsa, kısmen de hasar görse teminat geçerlidir. Kapsamdaki yapı bölümleri şunlardır:

• Temeller
• Ana duvarlar
• Bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar
• Bahçe duvarları ve istinat duvarları
• Tavan ve tabanlar
• Merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar
• Çatılar ve bacalar
• Yapının bunlarla benzer nitelikteki tamamlayıcı bölümleri

DASK neleri karşılamaz?

• Ev eşyaları ve kişisel eşyalar
• Enkaz kaldırma masrafları
• Kira kaybı, iş durması, kâr kaybı
• Alternatif ikametgâh ve taşınma masrafları
• Ölüm, yaralanma ve tedavi giderleri
• Manevi tazminat talepleri
• Deprem dışındaki nedenlerle, örneğin binanın kendi kusurundan kaynaklanan hasarlar
• Depremden çok sonra ortaya çıkan ve depremle bağlantısı kurulamayan zararlar

Eşyalar ve DASK’ın sınırını aşan bina değeri için isteğe bağlı konut sigortası yaptırmak gerekir.

Hangi binalar DASK kapsamında?

• Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete konu taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar
• Kat mülkiyeti kapsamındaki bağımsız bölümler
• Bu binaların içinde yer alan ve ticarethane, büro gibi amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler
• Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan ya da kredi verilerek yapılan konutlar

Kamu binaları, tümüyle ticari ya da sınai amaçla kullanılan binalar ve mevzuata aykırı biçimde ruhsatsız yapılmış bazı binalar kapsam dışındadır. Köy yerleşimlerindeki binalar için sigorta zorunlu değildir; isteğe bağlı olarak yaptırılabilir.

DASK zorunlu mu, nerelerde isteniyor?

Belediye sınırları içindeki konutlar için zorunludur. Uygulamada şu işlemlerde poliçe sorulur:

• Tapu işlemleri; alım-satım ve ipotek
• Elektrik ve su aboneliği
• Konut kredisi başvurusu

Poliçe bir yıllıktır ve her yıl yenilenmesi gerekir. Süresi dolmuş poliçe, deprem hâlinde ödeme yapılmasını engeller. Zamanında yenilemede indirim uygulanır.

DASK primi neye göre belirlenir?

• Binanın bulunduğu yerin deprem riski: Türkiye, risk gruplarına ayrılmıştır.
• Yapı tarzı: Betonarme ya da diğer yapı türleri.
• Binanın yapım yılı.
• Toplam kat sayısı.
• Dairenin brüt yüz ölçümü.

Sigorta bedeli, dairenin metrekaresi ile her yıl belirlenen birim yeniden yapım maliyetinin çarpılmasıyla bulunur. Kurum her yıl bir azami teminat tutarı belirler; dairenin değeri bu tutarı aşıyorsa aradaki fark için ek sigorta gerekir. Güncel tutarlar DASK’ın internet sitesinden öğrenilebilir.

Muafiyet ne demek?

Her hasarda sigorta bedelinin yüzde 2’si oranında muafiyet uygulanır. Yani hasarın bu tutara kadar olan bölümünü sigortalı üstlenir; aşan kısmı DASK öder. Küçük çatlak ve sıva hasarlarında ödeme çıkmamasının nedeni çoğu zaman budur.

Kiracı DASK yaptırabilir mi?

Sigortanın yükümlüsü mal sahibidir; tazminat da mal sahibine ödenir. Kiracı, abonelik işlemleri için mal sahibi adına poliçe yaptırabilir. Kiracının kendi eşyalarını güvenceye almak için ayrıca eşya sigortası yaptırması gerekir.

DASK poliçesi nasıl sorgulanır?

Poliçenizin olup olmadığını ve bitiş tarihini e-Devlet üzerinden, DASK’ın internet sitesinden ya da ALO DASK 125 hattından öğrenebilirsiniz. Sorgulama için kimlik numarası ya da poliçe numarası yeterlidir.

Depremden sonra hasar bildirimi nasıl yapılır?

• ALO DASK 125 hattını arayın ya da e-Devlet veya DASK’ın internet sitesi üzerinden hasar ihbarında bulunun.
• Poliçe numarası ya da kimlik numarası, hasarlı konutun adresi ve telefon numaranız istenir.
• Bildirimin ardından bir eksper görevlendirilir ve hasar yerinde incelenir.
• Güvenliğiniz için hasarlı binaya girmeyin; ancak mümkünse hasarın fotoğraflarını güvenli bir uzaklıktan çekin.
• Tespit edilen tutar, mal sahibinin banka hesabına ödenir.

DASK tek başına yeterli mi?

Hayır. DASK, binanın yeniden yapım maliyetini belirli bir sınıra kadar karşılar; arsa payını, eşyaları ve dolaylı kayıpları kapsamaz. En önemlisi, sigorta can güvenliği sağlamaz. Asıl güvence, binanın depreme dayanıklı olmasıdır. Bu konuda depreme dayanıklı bina yazımıza bakabilirsiniz. Sistemin kurulmasına yol açan felaketi 17 Ağustos depremi yazımızda anlattık.