Baş ağrısı nasıl geçer? İlaçsız yöntemler ve doğru ilaç kullanımı

Baş ağrısı nasıl geçer diye soran çoğu kişinin eli önce ağrı kesiciye gider. Oysa gündelik baş ağrılarının önemli bir bölümü, birkaç basit önlemle ilaca gerek kalmadan hafifler. İlaç gerektiğinde ise doğru kullanmak, hem ağrıyı daha çabuk dindirir hem de ilerde baş ağrısının kronikleşmesini önler.

Baş ağrısı nasıl geçer: İlk yapılacaklar

• Bir-iki bardak su için. Susuzluk sanıldığından daha sık baş ağrısı nedenidir.
• Bir şeyler yiyin. Öğün atladıysanız hafif bir atıştırmalık ağrıyı yatıştırabilir.
• Mola verin. Ekrandan uzaklaşın, gözlerinizi dinlendirin, mümkünse birkaç dakika gözlerinizi kapatın.
• Ortamı değiştirin. Odayı havalandırın; gürültüden ve parlak ışıktan uzaklaşın.
• Boynunuzu ve omuzlarınızı gevşetin. Yavaş esneme hareketleri ve hafif masaj kas gerginliğini azaltır.

Soğuk mu, sıcak mı?

İkisi de işe yarayabilir; ağrının türüne göre tercih değişir. Zonklayıcı ağrılarda alna ya da şakaklara konan soğuk kompres rahatlatır. Sıkıştırıcı, enseden başlayan gerilim tipi ağrılarda ise boyna ve omuzlara uygulanan ılık havlu ya da ılık bir duş kasları gevşetir. Buz ya da sıcak su torbası cilde doğrudan temas ettirilmemeli, bir beze sarılmalıdır.

Dinlenmek ve uyku

Yorgunluk ve uykusuzluğa bağlı ağrılarda kısa bir uyku çoğu zaman en etkili çözümdür. Sessiz ve loş bir odada 20–30 dakika uzanmak yeterli olabilir. Gündüz uykusunu çok uzatmak ise gece uykusunu bozarak ertesi gün yeni bir ağrıya zemin hazırlayabilir.

Kafein ağrıyı geçirir mi?

Bir fincan kahve ya da çay bazı baş ağrılarını hafifletir; kafein, bazı ağrı kesicilerin etkisini de güçlendirir. Ancak düzenli olarak fazla kafein alanlarda, kafein kesildiğinde baş ağrısı ortaya çıkar. Günde birkaç fincanı aşmamak ve azaltılacaksa bunu kademeli yapmak gerekir.

Ağrı kesici kullanırken nelere dikkat edilmeli?

Parasetamol ve ibuprofen gibi yaygın ağrı kesiciler, ara sıra görülen baş ağrılarında etkilidir. Ancak “reçetesiz” olmaları zararsız oldukları anlamına gelmez.

• Kullanmadan önce prospektüsü okuyun; önerilen dozu ve günlük üst sınırı aşmayın.
• Aynı etken maddeyi içeren iki farklı ilacı (örneğin bir ağrı kesici ile bir soğuk algınlığı ilacını) birlikte almayın.
• Mide, böbrek, karaciğer hastalığı, astım ya da kalp hastalığı olanlar, kan sulandırıcı kullananlar, hamileler ve emzirenler hangi ilacın uygun olduğunu hekimine ya da eczacısına sormalıdır.
• Çocuklara ve 16 yaşından küçüklere hekim önermedikçe aspirin verilmemelidir.
• İlacı ağrının başında almak, şiddetlenmesini beklemekten daha etkilidir.

Sık ilaç almak baş ağrısını artırır

Ağrı kesicilerin haftada iki-üç günden fazla, aylar boyunca kullanılması “ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı”na yol açabilir. Bu durumda baş neredeyse her gün ağrır ve ilaçlar giderek daha az etki eder. Kısır döngüyü kırmak için hekim desteği gerekir. Ağrı kesiciye sık sık başvurduğunu fark eden herkesin bunu bir hekimle konuşması yerinde olur.

Baş ağrısının türüne göre ne yapılmalı?

Gerilim tipi baş ağrısında dinlenme, sıcak uygulama, masaj ve gerektiğinde basit ağrı kesiciler çoğunlukla yeterlidir. Migrende ise karanlık ve sessiz bir odada dinlenmek ve hekimin önerdiği ilacı erken almak gerekir; ayrıntılarını migren ağrısı nasıl geçer yazımızda anlattık. Grip ve soğuk algınlığına eşlik eden baş ağrısı, hastalık geçtikçe kendiliğinden azalır; bol sıvı ve istirahat yardımcı olur.

Çocuklarda baş ağrısı

Çocuklar da baş ağrısı çeker; çoğu zaman nedeni açlık, susuzluk, uykusuzluk, uzun ekran süresi ya da geçirilen bir enfeksiyondur. Çocuğa su içirmek, bir şeyler yedirmek ve sessiz bir ortamda dinlendirmek genellikle yeterlidir. İlaç gerekiyorsa çocuğun yaşına ve kilosuna uygun ürün, hekime ya da eczacıya danışılarak verilmelidir. Sık tekrarlayan, uykudan uyandıran ya da kusmayla birlikte görülen baş ağrılarında çocuk hekimine başvurmak gerekir.

Baş ağrısını önlemek için

• Düzenli uyuyun; her gün benzer saatlerde yatıp kalkın.
• Öğün atlamayın, gün boyunca yeterli su için.
• Ekran başında her yarım saatte bir kısa mola verin; uzağa bakın.
• Masa ve ekran yüksekliğini, boynunuzu öne eğmeyecek biçimde ayarlayın.
• Düzenli egzersiz yapın; yürüyüş bile fark yaratır.
• Uzun süredir göz muayenesi olmadıysanız kontrol yaptırın.
• Stresle baş etmenize yardım edecek bir yöntem edinin.

Geçmeyen baş ağrısında ne yapmalı?

Birkaç gün süren, ağrı kesicilere yanıt vermeyen, giderek sıklaşan ya da uykudan uyandıran baş ağrıları için hekime başvurmak gerekir. Ani ve çok şiddetli başlayan, ateş ve ense sertliği, güçsüzlük, konuşma ya da görme bozukluğuyla birlikte görülen baş ağrıları ise acildir. Ağrının olası nedenlerini baş ağrısı neden olur yazımızda bulabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112’yi arayın.