SAĞLIK

İnme (Felç) Belirtileri Nelerdir? Hayat Kurtaran 4 Adım: Yüz, Kol, Konuşma, Zaman

İnme, halk arasındaki adıyla felç, dünya genelinde ölüm ve kalıcı sakatlığın en önemli nedenleri arasında yer alır. İnmede “zaman beyindir” denir: Beyne giden kan akışı kesildiğinde her dakika milyonlarca sinir hücresi zarar görebilir. Bu nedenle inme belirtilerini tanımak ve hemen harekete geçmek, hem hayat kurtarabilir hem de kalıcı hasarı azaltabilir.

İnme Nedir?

İnme, beynin bir bölümüne giden kan akışının aniden kesilmesi ya da beyinde bir damarın yırtılarak kanama olmasıdır. İki ana türü vardır:

İskemik inme: Bir pıhtının ya da daralmanın beyin damarını tıkamasıyla oluşur. İnmelerin büyük çoğunluğu bu türdendir.
Hemorajik (kanamalı) inme: Beyindeki bir damarın yırtılması sonucu oluşur.

İnmeyi Tanımanın Kolay Yolu: Yüz-Kol-Konuşma-Zaman

İnmeyi hızlıca fark etmek için dünyada yaygın olarak kullanılan basit bir yöntem vardır:

Yüz: Kişiden gülümsemesini isteyin. Yüzün bir tarafı sarkıyor ya da kayıyor mu?
Kol: Kişiden iki kolunu öne doğru kaldırmasını isteyin. Kollardan biri aşağı düşüyor ya da kaldıramıyor mu?
Konuşma: Basit bir cümle tekrar ettirin. Konuşma peltekleşmiş, anlaşılmaz ya da kişi söyleneni anlayamıyor mu?
Zaman: Bu belirtilerden herhangi biri varsa vakit kaybetmeden 112’yi arayın. Belirtilerin başladığı saati not edin.

Diğer İnme Belirtileri

Vücudun bir tarafında ani uyuşma ya da güçsüzlük,
Bir ya da iki gözde ani görme kaybı veya çift görme,
Ani başlayan, “hayatımın en şiddetli baş ağrısı” olarak tarif edilen baş ağrısı,
Ani baş dönmesi, denge kaybı ve yürüme güçlüğü,
Ani bilinç bulanıklığı.

Belirtiler birkaç dakika içinde geçse bile bu durum, “geçici iskemik atak” adı verilen ve büyük bir inmenin habercisi olabilen bir tablo olabilir. Bu nedenle belirtiler kaybolsa da mutlaka acil tıbbi değerlendirme gerekir.

İlk Dakikalarda Ne Yapılmalı?

Hemen 112’yi arayın ve inme şüphesi olduğunu belirtin.
Belirtilerin başladığı saati ya da kişinin en son sağlıklı görüldüğü saati not edin. Bu bilgi tedavi kararı için çok önemlidir.
Kişiyi güvenli bir şekilde yatırın ya da oturtun; kusma varsa yan yatırın.
Kullandığı ilaçların listesini hazırlayın.

Neler Yapılmamalı?

Kişiye yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin; yutma güçlüğü nedeniyle boğulma riski olabilir.
“Biraz bekleyelim, geçer” demeyin.
Kişiyi uygun değilse kendi aracınızla hastaneye götürmeye çalışmak yerine ambulans çağırın; ekipler hastaneyi önceden bilgilendirebilir.

Neden Bu Kadar Acil?

İskemik inmede damarı tıkayan pıhtıyı eritmeye ya da çıkarmaya yönelik tedaviler, ancak belirli bir zaman aralığında uygulanabilir. Pıhtı eritici tedaviler genellikle belirtilerin başlamasından sonraki ilk birkaç saat içinde, uygun hastalarda damar içi girişimlerle pıhtı çıkarma ise daha geniş bir zaman diliminde uygulanabilmektedir. Hastaneye ne kadar erken ulaşılırsa, bu tedavilerden yararlanma şansı o kadar artar.

Risk Faktörleri

Yüksek tansiyon (en önemli risk faktörü),
Kalp ritim bozukluğu (özellikle atriyal fibrilasyon),
Diyabet ve yüksek kolesterol,
Sigara kullanımı,
Fazla kilo ve hareketsizlik,
Aşırı alkol tüketimi,
İleri yaş ve ailede inme öyküsü.

Tansiyonu düzenli ölçtürmek, sigarayı bırakmak, düzenli hareket etmek ve hekimin önerdiği tedavilere uymak, inme riskini önemli ölçüde azaltır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. İnme şüphesinde beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayınız.

Sıkça Sorulan Sorular

İnme ile felç aynı şey mi?

Halk arasında “felç” denilen durum tıpta “inme” olarak adlandırılır. Felç, inmenin yol açabileceği bir sonuçtur.

İnme gençlerde de görülür mü?

Evet. İnme daha çok ileri yaşlarda görülse de gençlerde ve hatta çocuklarda da ortaya çıkabilir.

Geçici iskemik atak nedir?

İnme belirtilerinin kısa süreli ortaya çıkıp kendiliğinden geçtiği durumdur. Büyük bir inmenin habercisi olabileceği için acil değerlendirme gerektirir.