HAVELSAN SANCAR SİDA nedir? Silahlı insansız deniz aracının özellikleri

HAVELSAN SANCAR, içinde mürettebat bulunmadan denizde devriye gezebilen, hedef tespit edip gerektiğinde ateş açabilen silahlı bir insansız deniz aracı. Kısaltmasıyla SİDA olarak anılıyor. HAVELSAN ile Yonca-Onuk Tersanesi’nin ortak ürünü: Tekneyi tersane, otonomi yazılımını ve komuta kontrol sistemini HAVELSAN geliştirdi. Şubat 2026’da Ankara’da düzenlenen törenle hizmete alındı.

Proje nasıl başladı?

İki kuruluş arasındaki sözleşme Nisan 2022’de imzalandı. Yonca-Onuk, yıllardır Sahil Güvenlik ve Deniz Kuvvetleri için hızlı müdahale botları üreten bir tersane; SANCAR’ın gövdesi bu deneyimden geliyor. Araç aynı yılın eylül ayında Güney Afrika’daki savunma fuarında ilk kez yurt dışında sergilendi, Türkiye’de de TEKNOFEST’te tanıtıldı.

Teknik özellikleri

• Uzunluk: 12,7 metre.
• Genişlik: 3,3 metre.
• Deplasman: 9 ton.
• Azami hız: 40 knotun üzerinde; yani saatte yaklaşık 74 kilometre.
• Menzil: 400 deniz milinin üzerinde.
• Denizde kalış: Açıklanan bilgilere göre 40 saate kadar.
• Deniz durumu: Dört seviyesine kadar dalgalı denizde görev yapabiliyor.

Silah ve sensörler

SANCAR’ın üzerinde 12,7 milimetrelik stabilize bir silah sistemi bulunuyor. Stabilizasyon, tekne dalgada sallanırken namlunun hedefte kalmasını sağlıyor. Tanıtım döneminde paylaşılan bilgilerde, araca güdümlü füze entegre edilmesinin de planlandığı belirtilmişti.

Teknenin üzerindeki teleskopik direkte seyir radarı ve gündüz-gece kameraları yer alıyor. Çarpışma önleme sistemi, aracın deniz trafiğinde diğer teknelere ve engellere çarpmadan ilerlemesine yardımcı oluyor.

Otonomi ve kontrol

SANCAR, tanımlanan görevi kendi başına yürütebiliyor; gerektiğinde bir operatör tarafından uzaktan da yönetilebiliyor. Kontrol, ADVENT görev sistemini barındıran bir kara kontrol istasyonundan ya da bir gemiden yapılabiliyor. Uydu haberleşmesi, aracın ufuk ötesinde de komuta edilmesine imkân veriyor.

Ateş kararı ise diğer HAVELSAN insansız araçlarında olduğu gibi operatörde.

ADVENT ile aynı ağda

SANCAR’ı sıradan bir uzaktan kumandalı tekneden ayıran şey, Deniz Kuvvetleri’nin gemilerinde kullanılan ADVENT savaş yönetim sistemiyle aynı ağda çalışabilmesi. 14 Eylül 2025’te Marmara Denizi’nde yapılan atış testinde araç, hedefleri 12,7 milimetrelik silahıyla tam isabetle vurdu. HAVELSAN’ın açıklamasına göre bu test, ADVENT’in bir insansız deniz platformuyla ilk kez başarıyla entegre edildiği görev oldu.

Pratikte bunun anlamı şu: Bir firkateynin harekât merkezindeki personel, SANCAR’ın gördüğünü kendi ekranında görebiliyor ve onu filonun bir parçası gibi görevlendirebiliyor.

Hangi görevlerde kullanılacak?

• Liman ve üs savunması.
• Kıyı ve açık deniz devriyesi.
• Keşif, gözetleme ve istihbarat.
• Su üstü harbi.
• Mayın karşı tedbirleri.
• Arama kurtarma desteği.

Ortak nokta, insanlı bir botun saatlerce beklemesini ya da riskli bir bölgeye girmesini gerektiren işler olması. İnsansız araç yorulmuyor, mürettebat riski taşımıyor ve işletme maliyeti daha düşük.

Hizmete giriş

24 Şubat 2026’da HAVELSAN Teknoloji Kampüsü’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla bir tören düzenlendi. Törende SANCAR hizmete alındı; aynı etkinlikte şirketin yeni simülatör üretim tesisinin temeli atıldı. Genel Müdür Mehmet Akif Nacar daha önce SANCAR’ı, şirketin insansız deniz araçları ailesinin ilk üyesi olarak tanımlamıştı.

Türkiye’deki diğer insansız deniz araçları

Türkiye bu alanda birden fazla ürüne sahip. ARES Tersanesi ile METEKSAN’ın ULAQ’ı, ASELSAN ile Sefine Tersanesi’nin MARLIN’i ve ALBATROS gibi araçlar farklı firmalarca geliştirildi. SANCAR’ın farkı, savaş yönetim sistemini de üreten bir şirketin elinden çıkması; yani donanmanın komuta ağına bağlanması tasarımın baştan itibaren parçası.

Neden bu kadar ilgi görüyor?

Son yıllarda yaşanan çatışmalar, görece ucuz insansız deniz araçlarının büyük savaş gemileri için ciddi bir tehdit oluşturabildiğini gösterdi. Bu gelişme, donanmaların hem kendi insansız araçlarını edinmesini hem de karşı taraftakilere karşı savunma geliştirmesini hızlandırdı. Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye için liman, üs ve kıyı güvenliğinde bu tür araçlar giderek daha fazla önem kazanıyor.

Ailenin diğer üyesi: ÇAKA

HAVELSAN’ın deniz tarafındaki çalışması SANCAR’la sınırlı değil. ÇAKA adı verilen hibrit araç hem su üstünde hem su altında hareket edebilecek biçimde tasarlanıyor ve geliştirme süreci devam ediyor. Şirketin diğer insansız sistemlerini HAVELSAN ürünleri yazımızda derledik.

Kısaca

HAVELSAN SANCAR; 12,7 metre boyunda, 40 knotun üzerinde hız yapabilen, 12,7 milimetrelik stabilize silah taşıyan ve ADVENT ile aynı ağda çalışan silahlı bir insansız deniz aracı. 2022’de tanıtıldı, 2025’te atış testlerini tamamladı, Şubat 2026’da hizmete alındı.