Influencer reklamları yakın takibe alındı, hızlı moda ve sağlıksız gıdalar gündemde
Sosyal medyada her gün milyonlarca kişiye ulaşan influencer içerikleri, Avrupa’daki tüketici örgütlerinin dikkatini çekti. Avrupa Tüketici Örgütü BEUC tarafından yayımlanan yeni rapor, özellikle hızlı moda ve sağlıksız gıda sektörlerindeki tanıtımların önemli bir kısmında reklam niteliğinin açıkça belirtilmediğini ortaya koydu.
Instagram ve TikTok gibi platformlarda sıkça görülen bu içeriklerde, influencer’ların düşük bütçelerle yaptıkları toplu alışverişleri tanıttığı videolar ön plana çıkıyor. Shein ve Temu gibi platformlardan alınan ürünlerin paketlerinden çıkarılarak denenmesi veya pahalı markalara benzeyen daha uygun fiyatlı alternatiflerin önerilmesi, tüketimi teşvik eden başlıca yöntemler arasında yer alıyor.
Haul ve dupe videoları yaygınlaşıyor
Raporda, bu tür paylaşımların genellikle haul, try on haul ve dupe formatlarında sunulduğu belirtildi. Haul videolarında influencer’lar toplu alışverişlerini tanıtırken, try on formatında ürünleri deneyerek takipçilerine gösteriyor. Dupe içeriklerinde ise lüks markalara ait ürünlere benzer olduğu öne sürülen daha uygun fiyatlı alternatifler karşılaştırmalı şekilde tanıtılıyor.
Sağlıksız gıda tanıtımları da eleştiriliyor
Influencer pazarlaması sadece hızlı modayla sınırlı kalmıyor. Rapora göre fast food ve atıştırmalık ürünleri de benzer yöntemlerle ön plana çıkarılıyor. Portekiz’de bir fast food markasının popüler bir yayıncıyla dijital oyun alanında yaptığı iş birliği buna örnek gösterilirken, farklı ülkelerde influencer’ların indirim kodları paylaşması, tadım ve meydan okuma videoları çekmesi de dikkat çekiyor.
Şeffaflık sorunu gündemde
BEUC, bu pazarlama yöntemlerinin çoğunda ticari iş birliklerinin açıkça belirtilmediğini vurguladı. Rapora göre sağlıksız gıda ürünleri tanıtılan influencer paylaşımlarının yüzde 67’sinde, içeriklerin ücretli veya hediye karşılığı olduğu bilgisinin tüketicilerle paylaşılmadığı belirtildi.
BEUC Genel Direktörü Agustin Reyna, ürün tanıtımı karşılığında ödeme alınmasına rağmen bunun açıkça belirtilmemesinin Avrupa Birliği tüketici mevzuatına aykırı olabileceğini ifade etti. Reyna, influencer’lar, markalar ve platformlar arasındaki ilişkilerin AB hukukunda yeterince net tanımlanmadığını da vurguladı.
Tüketici koruması tartışmaları artıyor
Raporda, gizli reklamların özellikle genç kullanıcılar üzerinde etkili olduğu ve aşırı tüketime, sağlıksız alışkanlıklara zemin hazırladığı uyarısı yapıldı. BEUC, daha net kurallar ve etkili denetim mekanizmalarının oluşturulması çağrısında bulundu.
