ABD’nin ekonomik dışlama stratejisi İran’ı nasıl izole ediyor

ABD, İran’a karşı başlattığı ekonomik dışlama operasyonu ile ülkeyi küresel ekonomiden izole etmeyi hedefliyor. Bu sürecin merkezinde Trump yönetiminin, İran’ın kaynağı belirsiz para hareketlerine karşı aldığı önlemler bulunuyor. İlk adım olarak, İran adına kara para aklayan tüm kuruluşlar ABD doları sisteminden dışlanacak. Ayrıca, dijital varlıklar, altın, havacılık, teknoloji ve denizcilik gibi sektörleri kapsayan yeni yaptırımlar uygulamaya kondu.

Üçüncü Ülkeler Üzerindeki Baskı Artıyor

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dünya genelinde ülkelerden İran’la ekonomik bağlarını koparmalarını talep ederek, aksi halde yaptırımlarla karşılaşacakları uyarısında bulundu. Bu bağlamda, asıl hedefin Çin olduğu değerlendiriliyor. Çin, İran’ın en büyük petrol müşterisi olarak, Tahran’ın dünya ekonomisiyle olan bağlantısında kritik bir rol oynamakta.

Çin ve İran Arasındaki Petrol İlişkisi

Bloomberg, Çin’in İran’ın petrolünü piyasa fiyatının altında satın almasının etkisine dikkat çekiyor. Çinli şirketlere yönelik yaptırımlar olmaksızın, İran’ın kalan gelir kaynakları üzerinde önemli bir etki yaratılması beklenmiyor. The Economist ise, İran’ın ABD’nin mali tehditlerini savuşturabileceğini öne sürüyor. İran Merkez Bankası’na göre, ülkenin petrol ihracatı sıfıra düşerek ekonomik baskıyı artırıyor.

Türkiye’nin İran’la Ticaretinde Durum

Türkiye, İran’a tekstil ürünleri, makineler ve parçaları, plastik ve kimyasal ürünler ihraç ediyor ve karşılığında doğal gaz, plastik, tarım ürünleri ve metaller alıyor. Aralarındaki ticaret hacmi yaklaşık 6 milyar dolar. Türkiye, doğal gaz ihtiyacının yüzde 13’ünü İran’dan karşılıyor. Ancak ABD ile yaptırımlara karşı ‘alışkanlığın’ devam ettiği belirtiliyor.

İran Tarafının Görüşleri

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin yaptırım tehditlerinin etkisiz kalacağını savundu. İran, Amerika’nın yaptırım tehditlerini savuşturmak için alternatif yollar arıyor. Öte yandan İran’ın, Hürmüz Boğazı dışında hala önemli miktarda petrol stokuna sahip olduğu, bu stoğun İran ekonomisine kısmi bir destek sağladığı ifade ediliyor.

Gelecekte Ne Bekleniyor?

ABD’nin uyguladığı ekonomik yaptırımların, İran’ın dış ticaretini ve gelir kaynaklarını nasıl etkileyeceği soru işareti olmaya devam ediyor. Bu yaptırımların Çin gibi büyük ticaret ortakları üzerinde ne kadar etkili olacağı ve İran’ın bu yaptırımlara karşı nasıl bir strateji geliştireceği de yakından izlenen konular arasında.

Kaynak: www.milliyet.com.tr