HAVELSAN EYEMINER nedir? Yapay zekâ destekli video analitik sistemi

HAVELSAN EYEMINER, kamera ve sensörlerden gelen görüntüyü yapay zekâ ile gerçek zamanlı analiz eden bir video analitik sistemi. Şirketin tanımıyla güvenlik, denetim ve izleme alanlarında kullanılıyor; amacı insan kaynaklı hataları azaltmak ve verimliliği artırmak. Basitçe söylemek gerekirse, onlarca ekranı izlemeye çalışan operatörün yerine görüntüye sürekli bakan ve dikkat edilmesi gereken anı öne çıkaran bir yazılım.

Hangi soruna çözüm getiriyor?

Bir sınır hattında, bir limanda ya da büyük bir tesiste yüzlerce kamera bulunabilir. Bu kameraların hepsini aynı anda izleyebilecek insan yoktur. Araştırmalar, monitör başındaki bir kişinin dikkatinin kısa sürede dağıldığını gösteriyor; görüntülerin çoğu ancak bir olay yaşandıktan sonra, kayıtlardan geriye dönük olarak inceleniyor.

Video analitik bu durumu tersine çeviriyor. Yazılım bütün görüntülere aynı anda bakıyor, önceden tanımlanmış durumları ya da olağan dışı hareketleri yakalıyor ve operatörü o anda uyarıyor. İnsan, binlerce saatlik sıradan görüntüyle değil, yalnızca dikkat gerektiren anlarla ilgileniyor.

Video analitik sistemleri genel olarak ne yapar?

Bu sınıftaki yazılımların tipik işlevleri şunlardır:

• Nesne tespiti ve sınıflandırma: Görüntüdeki insan, araç, tekne gibi nesnelerin ayırt edilmesi.
• Takip: Tespit edilen nesnenin kamera görüş alanı boyunca izlenmesi.
• Bölge ihlali: Yasak ya da sınırlı bir alana girişin algılanması.
• Olağan dışı davranış: Terk edilmiş nesne, ters yönde hareket, uzun süre bekleme gibi durumların fark edilmesi.
• Sayma ve yoğunluk: Bir alandaki kişi ya da araç sayısının çıkarılması.
• Plaka tanıma: Araç plakalarının okunup kayıtlarla eşleştirilmesi.

HAVELSAN, EYEMINER’in ayrıntılı işlev listesini kamuya açık tanıtımlarında tek tek saymıyor; sistemi, sahadan gelen görüntünün eş zamanlı analiz edildiği yapay zekâ destekli bir video analiz çözümü olarak tanımlıyor. Ürünün tam adında “video analitik sistemi ve nesnelerin interneti” ifadesi yer alıyor; yani kamera dışındaki sensörlerden gelen veri de değerlendirmeye katılabiliyor.

Nerelerde kullanılıyor?

Şirket, EYEMINER’i tek başına bir üründen çok, daha büyük güvenlik çözümlerinin bileşeni olarak sunuyor:

• Sınır güvenliği: HAVELSAN’ın entegre sınır güvenliği çözümünde, gözetleme kulelerinden ve insansız araçlardan gelen görüntülerin analizinde kullanılıyor.
• Kritik tesis güvenliği: Enerji, ulaşım ve su tesislerinin korunmasına yönelik çözümde sensör verisi, kamera entegrasyonu, video yönetimi ve plaka tanıma bir arada sunuluyor.
• Kıyı ve liman gözetleme: Radar ve kamera verisinin birlikte değerlendirildiği sistemlerde.
• Kamusal alan ve ulaşım: Şirketin yapay zekâ destekli akıllı ulaşım çalışmaları da basına yansıdı.

İlişkili HAVELSAN çözümleri

EYEMINER, aynı ailenin diğer ürünleriyle birlikte çalışıyor. Şirketin tanıtımlarında birkaç isim yan yana geçiyor: Farklı kameralardan gelen görüntülerin tek merkezden yönetildiği bir video yönetim sistemi, sahadaki cihazların izlenip verisinin analiz edildiği bir nesnelerin interneti platformu ve denizcilik için geliştirilen, su yüzeyindeki cisimleri görüntüden tespit edip sınıflandıran yapay zekâ tabanlı bir seyir yardımcısı.

Bu parçalar, DOOB gibi komuta kontrol sistemlerine bağlandığında, kameranın yakaladığı bir hareket komuta merkezindeki ortak resimde bir uyarı olarak belirebiliyor.

İnsansız araçlarla bağlantısı

Görüntü analizi, HAVELSAN’ın insansız sistemlerinin de temel yeteneklerinden. Bir insansız hava aracının saatlerce çektiği görüntüyü operatörün tek başına taraması zor. Aynı teknoloji, hava aracının kamerasındaki hedefi otomatik olarak işaretlemek ya da insansız kara aracının çevresindeki hareketi algılamak için kullanılıyor. 2026’da tanıtılan BARKAN 3’te tehdidin araç tarafından tespit ve teşhis edilebilmesi bu yaklaşımın örneği.

Mahremiyet ve hukuk

Görüntü analizinin yaygınlaşması, kişisel verilerin korunması tartışmasını da beraberinde getiriyor. Kamusal alanda insanların görüntüsünün işlenmesi, Türkiye’de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na tabi. Sistemi kullanan kurumun, görüntüyü hangi amaçla işlediğini, ne kadar süre sakladığını ve kimlerin erişebildiğini belirlemesi gerekiyor.

Yüz gibi biyometrik veriler özel nitelikli sayılıyor ve daha sıkı kurallara bağlı. Teknolojinin sağladığı güvenlik ile bireyin mahremiyeti arasındaki denge, bu sistemlerin kullanımında en çok dikkat edilmesi gereken konu.

Sınırları

Yapay zekâ destekli analiz kusursuz değil. Kötü ışık, yağmur, sis ve kalabalık sahneler doğruluğu düşürür. Sistem zararsız bir hareketi tehdit olarak işaretleyebilir ya da gerçek bir olayı kaçırabilir. Çok sık yanlış alarm veren sistem, operatörün uyarıları ciddiye almamasına yol açar. Bu nedenle son değerlendirme yine insana kalıyor; sistemin işi kararı vermek değil, dikkati doğru yere çekmek.

Kısaca

HAVELSAN EYEMINER; kamera ve sensör görüntülerini yapay zekâ ile eş zamanlı analiz eden, güvenlik, denetim ve izleme alanlarında kullanılan bir video analitik sistemi. Sınır, kıyı ve kritik tesis güvenliği çözümlerinin bileşeni olarak sunuluyor ve operatörün dikkatini önemli olana yönlendirmeyi amaçlıyor.