HAVELSAN KAPGAN nedir? Ağır sınıf insansız kara aracının özellikleri

HAVELSAN KAPGAN, şirketin insansız kara araçları arasındaki en ağır üye. 1.400 kilogramlık gövdesi ve 600 kilogramlık taşıma kapasitesiyle, daha hafif araçların kaldıramayacağı silahları ve yükleri sahaya götürmek için tasarlandı. HAVELSAN’ın “dijital birlik” konseptinde BARKAN’ın yanında, deyim yerindeyse ağır işleri üstlenen araç olarak konumlanıyor.

KAPGAN adı nereden geliyor?

Araç adını, 7. yüzyılın sonu ile 8. yüzyılın başında hüküm süren Göktürk hükümdarı Kapgan Kağan’dan alıyor. “Kapgan” sözcüğü eski Türkçede “fetheden” anlamına geliyor. HAVELSAN, insansız sistemlerine tarihten isimler verme geleneğini bu araçta da sürdürdü.

İlk ne zaman görüldü?

KAPGAN ilk kez 25-28 Ekim 2022 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen SAHA Expo fuarında sergilendi. O dönemde basında “dijital birliğin ağır abisi” olarak tanıtıldı. 2023’te üzerine 12,7 milimetrelik makineli tüfek takılarak gece ve gündüz atış testleri yapıldı.

Teknik özellikleri

Açıklanan bilgilere göre KAPGAN’ın öne çıkan özellikleri şöyle:

• Ağırlık: Boş hâlde 1.400 kilogram; yükle birlikte 2.000 kilograma kadar.
• Boyutlar: 3,2 metre uzunluk, 1,75 metre genişlik, 1 metre yükseklik.
• Faydalı yük: 600 kilogram.
• Tahrik: Tam elektrikli.
• Azami hız: Saatte 25 kilometre.
• Görev süresi: Yaklaşık altı saat.
• Engel aşma: Yarım metrelik dikey engel ve 1,2 metrelik hendek.

Bu değerler tanıtım dönemine ait; üretici, sürümlere ve takılan yüke göre güncelleme yapabiliyor.

Hangi silahları taşıyabiliyor?

KAPGAN’ı hafif araçlardan ayıran en önemli fark, taşıyabildiği silahın kalibresi. Araç 12,7 milimetrelik ağır makineli tüfekle test edildi; ayrıca 30 milimetrelik top entegrasyonuna uygun tasarlandı. 30 milimetrelik mühimmat, hafif zırhlı araçlara ve mevzilere karşı etkili bir seçenek.

Silah kulesi uzaktan komutalı. Hedefin tespit ve takibini sistem yapıyor, ateş kararını ise operatör veriyor.

Sensör ve haberleşme

Araçta gündüz ve gece görüş sistemleri ile 360 derece çevresel algılama bulunuyor. Dört metreye kadar yükselebilen bir gözetleme direği, aracın bir siperin arkasında gizlenirken çevreyi izlemesine imkân veriyor.

Operatörle bağlantı, yaklaşık beş kilometre menzilli taktik veri bağı üzerinden kuruluyor. GSM ve uydu haberleşmesi de destekleniyor. Menzili artırmak için bir insansız hava aracının aktarıcı olarak kullanılması da tasarımın parçası.

Otonom yetenekleri

• GPS’ten bağımsız hareket: Uydu sinyalinin karıştırıldığı ortamlarda da konumunu belirleyip ilerleyebiliyor.
• Engelden kaçınma: Önüne çıkan engeli algılayıp rotasını yeniden planlıyor.
• Lider takibi: Öndeki bir aracı ya da askeri izleyerek hareket edebiliyor.
• Otonom devriye: Belirlenen güzergâhta kendi kendine dolaşabiliyor.
• Eve dönüş: Bağlantı kesildiğinde başlangıç noktasına geri geliyor.

Yalnızca silah platformu değil

600 kilogramlık taşıma kapasitesi, KAPGAN’ı çok amaçlı bir araç hâline getiriyor. Üretici, aracın keşif ve gözetleme dışında bomba imha, yaralı tahliyesi, cephane ve malzeme ikmali, devriye gibi görevlerde de kullanılabileceğini belirtiyor.

Lojistik rolü özellikle önemli. Dağlık arazide bir timin ihtiyaç duyduğu su, mühimmat ve teçhizatı asker sırtında taşımak yerine, timi takip eden bir araca yüklemek hem yükü hafifletiyor hem hareket kabiliyetini artırıyor.

BARKAN ile farkı ne?

BARKAN orta sınıf bir araç; daha hafif, daha küçük ve dar alanlarda daha çevik. KAPGAN ise ağırlık, taşıma kapasitesi ve silah kalibresi bakımından bir üst sınıfta. Biri meskûn mahalde bir sokağa girebilirken diğeri açık arazide daha ağır ateş gücü ve daha fazla yük sağlıyor. İkisi de aynı komuta kontrol yazılımıyla yönetildiği için birlikte görev yapabiliyorlar.

Dijital birlikteki yeri

HAVELSAN’ın yaklaşımında insansız araçlar tek tek değil, bir takım olarak düşünülüyor. Havada BAHA keşif yapıyor, karada BARKAN öne çıkıyor, KAPGAN ağır silahı ve ikmal malzemesini taşıyor. Hepsi tek bir operatör ekibince, aynı ekran üzerinden yönetiliyor. KAPGAN, bu takımın ateş gücü ve taşıma kapasitesi ayağını oluşturuyor.

Merak edilenler

KAPGAN neyle çalışıyor? Tam elektrikli. Bu sayede içten yanmalı motorlu araçlara göre daha sessiz hareket ediyor ve ısı izi daha düşük kalıyor.

İçinde asker var mı? Hayır; araç uzaktan yönetiliyor ya da tanımlanan görevi otonom olarak yürütüyor.

Ateş kararını kim veriyor? Operatör. Sistem hedefi bulup takip ediyor, tetik yetkisi insanda kalıyor.

Güncel durumu

KAPGAN’ın tanıtımı ve atış testleri kamuoyuyla paylaşıldı. Seri üretim ve teslimat takvimine ilişkin ise bu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla resmî bir duyuru bulunmuyor. Şirket bu sınıftaki çalışmalarını sürdürüyor; 2026’da tanıtılan BARKAN 3’ün bir ton ağırlığa ulaşması, aile içindeki sınıfların birbirine yaklaştığını gösteriyor.