4 yılda Benzin Yüzde 600, Dizel Yüzde 1.300 Arttı Zam Tablosu Enflasyon Tartışmasını Büyütüyor
Akaryakıt fiyatlarındaki sert artış, Haziran 2021 ve Haziran 2025 fiyat panolarının yan yana gelmesiyle çarpıcı bir tabloyu gözler önüne serdi. Dört yıl önce tek haneli rakamlarla satılan benzin ve motorin, bugün 50 TL sınırını aşmış durumda. Ortaya çıkan artış oranları, enflasyonun günlük yaşamdaki etkisini net şekilde ortaya koyuyor.
BENZİNDE YÜZDE 1.200’Ü AŞAN ARTIŞ
Grafikte yer alan verilere göre:
Haziran 2021 benzin fiyatı: 7,35 TL
Haziran 2025 benzin fiyatı: 51,91 TL
Bu artış, benzinde 44,56 TL’lik bir yükselişe denk geliyor. Oransal olarak bakıldığında, benzin fiyatı yaklaşık yüzde 606 oranında arttı. Başka bir deyişle, 2021’de 100 TL’ye benzin alan bir sürücü, 2025’te aynı miktar için 706 TL ödemek zorunda kalıyor.
MOTORİNDE ARTIŞ DAHA DA ÇARPICI
Motorin fiyatındaki artış ise daha sert:
Haziran 2021 motorin fiyatı: 3,95 TL
Haziran 2025 motorin fiyatı: 55,29 TL
Motorindeki artış 51,34 TL’ye ulaştı. Bu, motorin fiyatının yaklaşık yüzde 1.300 oranında yükseldiğini gösteriyor. Dört yılda fiyatın 14 katına yaklaşması, özellikle taşımacılık ve gıda maliyetlerini doğrudan etkiledi.
ENFLASYON, KUR VE VERGİ ETKİSİ
Uzmanlara göre bu artışın nedeni sadece küresel petrol fiyatları değil.
Döviz kurundaki yükseliş
Yüksek enflasyon
Akaryakıttan alınan ÖTV ve KDV
Dağıtım ve lojistik maliyetlerindeki artış
fiyatların bu seviyelere yükselmesinde belirleyici etkenler oldu. Akaryakıt, üretimden taşımaya kadar birçok alanda temel girdi olduğundan, bu artış tüm fiyatlara zincirleme şekilde yansıyor.
VATANDAŞIN YÜKÜ ARTARAK AĞIRLAŞIYOR
Dört yıllık tablo, alım gücündeki erimeyi açıkça gösteriyor. Ücret artışları aynı oranda olmayınca, akaryakıt gibi temel harcama kalemlerindeki yükseliş hane bütçeleri üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
Haziran 2021–Haziran 2025 karşılaştırması, “Bu kadar zam neden geldi?” sorusunun yanıtını en net biçimde rakamlarla ortaya koyuyor.
Avrupa ve ABD’de tablo daha sınırlı
Aynı dönem için uluslararası veriler, artışın Türkiye’ye kıyasla çok daha düşük olduğunu gösteriyor. Avrupa Birliği ortalamasında (vergiler dahil) Euro95 benzin fiyatı 28 Haziran 2021’de yaklaşık 1,51 €/L iken,
30 Haziran 2025’te 1,64 €/L’ye yükseldi; bu da yaklaşık %8,6 artışa denk geliyor.
Dizelde ise AB ortalaması 1,36 €/L’den 1,56 €/L’ye çıktı; yaklaşık %14,6 artış kaydedildi. ABD’de regular benzin perakende ortalaması 28 Haziran 2021’de 3,091 $/galon iken 30 Haziran 2025’te 3,164 $/galon seviyesine ulaştı; artış yaklaşık %2,4.
Bu karşılaştırma, küresel enerji fiyatlarının etkisi bulunsa da Türkiye’de benzin fiyatındaki %606 ve motorindeki %1301’lik zammın, sadece dış etkenler değil; yüksek enflasyon, kur geçişkenliği, vergi ve finansman baskısı gibi iç dinamiklerle de açıklanması gerektiğine işaret ediyor.
