Tansiyon nasıl düşürülür? İlaçsız yöntemler ve dikkat edilmesi gerekenler

Tansiyon nasıl düşürülür sorusunun iki ayrı yanıtı var. Uzun vadede tansiyonu düşürmenin yolu; tuzu azaltmak, kilo vermek, hareket etmek ve gerekiyorsa ilaçları düzenli kullanmaktır. Anlık olarak yükselen tansiyonu evde hızla düşüren güvenli bir yöntem ise yoktur; o anda yapılacak olan sakinleşmek, yeniden ölçmek ve gerekirse sağlık kuruluşuna başvurmaktır. İkisini de anlatalım.

Hastalığın ne olduğunu Yüksek tansiyon nedir? yazımızda bulabilirsiniz.

1. Tuzu azaltın

Tansiyonu düşürmede en etkili beslenme değişikliği budur. Günlük tuz tüketiminin beş gramı, yani silme bir çay kaşığını geçmemesi önerilir. Türkiye’de ortalama tüketim bunun iki katına yakındır.

Tuzun büyük bölümü tuzluktan değil, hazır yiyeceklerden gelir: Ekmek, peynir, zeytin, turşu, salça, sucuk, salam, cips, hazır çorba ve soslar. Sofradan tuzluğu kaldırmak, yemeği pişirirken daha az tuz atmak, peynir ve zeytini suda bekletmek, etiket okumak işe yarar. Damak tadı birkaç haftada az tuza alışır.

2. Fazla kilo verin

Kilo ile tansiyon arasında doğrudan bir ilişki vardır. Kabaca, verilen her kilo büyük tansiyonu yaklaşık bir birim düşürür. Fazla kilosunun yüzde beş ile onunu veren kişide tansiyon belirgin biçimde geriler, ilaç ihtiyacı azalabilir.

3. Düzenli hareket edin

Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz önerilir. Tempolu yürüyüş, bisiklet ve yüzme tansiyonu düşürmede etkilidir. Düzenli yapıldığında etkisi bir tansiyon ilacınınkine yaklaşabilir. Tansiyonu çok yüksek olanlar ve kalp hastalığı bulunanlar egzersize başlamadan önce hekimine danışmalıdır.

4. Beslenme düzenini değiştirin

Tansiyon için en çok araştırılmış beslenme modeli DASH diyetidir. Temeli basittir:

• Bol sebze ve meyve
• Tam tahıllar ve kuru baklagiller
• Az yağlı süt ve yoğurt
• Balık, tavuk ve tuzsuz kuruyemiş
• Az kırmızı et, az şeker, az doymuş yağ

Potasyumdan zengin besinler, yani muz, kayısı, domates, ıspanak, patates ve kuru baklagiller, tuzun etkisini dengeler. Böbrek hastalığı olanlar potasyum konusunda hekimine danışmalıdır.

5. Alkolü ve sigarayı bırakın

Alkol tansiyonu yükseltir ve tansiyon ilaçlarının etkisini azaltır. Sigara, her içişte tansiyonu geçici olarak yükseltir ve damarlara kalıcı zarar verir; tansiyon hastasında kalp krizi ve inme riskini katlar.

6. Kafeini ölçülü tüketin

Kahve ve çay, içildikten sonraki bir iki saat tansiyonu hafifçe yükseltebilir. Günde iki üç fincan çoğu kişi için sorun değildir; aşırı tüketimden ve enerji içeceklerinden kaçının.

7. Uykuya ve strese dikkat edin

Gecede altı saatten az uyumak tansiyonu yükseltir. Yüksek sesle horlama ve gündüz uyuklama, tansiyonu yükselten uyku apnesinin işareti olabilir. Stres tek başına kalıcı tansiyon yapmasa da tabloyu ağırlaştırır; düzenli yürüyüş, nefes egzersizleri ve dinlenmeye zaman ayırmak yardımcı olur.

8. İlaçlarınızı düzenli kullanın

Yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmadığında hekim ilaç başlar. En sık yapılan hata, tansiyon düşünce ilacı bırakmaktır. Tansiyon ilaç sayesinde normaldir; bırakıldığında yeniden yükselir. İlacı kesmek ya da dozunu değiştirmek ancak hekim kararıyla yapılır.

Ağrı kesicilerin bir bölümü, burun açıcılar ve meyan kökü içeren ürünler tansiyonu yükseltebilir; yeni bir ilaç ya da bitkisel ürün kullanmadan önce eczacınıza danışın.

Tansiyon aniden yükselirse ne yapmalı?

• Sakin bir yere oturun, beş on dakika dinlenin ve yeniden ölçün. Heyecan, ağrı ve telaş tansiyonu geçici olarak yükseltir.
• Hekiminizin yazdığı ilacı o gün almayı unuttuysanız alın.
• Kendi kendinize fazladan ilaç almayın, başkasının ilacını kullanmayın.
• Dil altı ilaçla tansiyonu hızla düşürmeye çalışmayın; ani düşüş beyne ve kalbe giden kanı azaltarak zarar verebilir.

Tansiyon 180’e 120’nin üzerindeyse ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, konuşma güçlüğü ya da uyuşma eşlik ediyorsa 112’yi arayın. Bu şikâyetler yoksa ama değer dinlenmeye rağmen yüksek kalıyorsa aynı gün hekime başvurun.

Limon, sarımsak, ayran tansiyonu düşürür mü?

Halk arasında yaygın olan bu yöntemlerin tansiyonu anında düşürdüğüne dair kanıt yoktur. Tuzlu ayran ise tam tersine tansiyonu yükseltebilir. Sarımsak ve limon sağlıklı beslenmenin parçası olabilir, ama ilacın yerini tutmaz. Yüksek tansiyonu bitkisel karışımlarla tedavi etmeye çalışmak, zaman kaybettirir.

Kısaca

Tansiyonu kalıcı olarak düşürmenin yolu az tuz, sağlıklı kilo, düzenli hareket ve hekimin önerdiği ilaçları aksatmamaktır. Ani yükselmelerde sakinleşip yeniden ölçün; ciddi belirtiler varsa acil yardım isteyin.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112’yi arayın.